Cevabı şöyle düşünüyorum, İslam dininin tüm hayata - bütün konulara atıfta bulunarak yön vermesi (belli başlı yasaklar), bu atıfları din adamlarının bilhassa sünnet ve hadislere dayandırma suretiyle yozlaştırması, Osmanlı'daki Müslüman Ruhban sınıfının dini kendi menfaatlerine uygun olarak yönetmesi.
Avrupa niye ileride dersen Sanayi Devrimi, kendi yarattığı Kapitalist nüfus ve coğrafi keşifler bir yana bu süreçte önemli rol oynuyan Reform hareketidir.Kilise ve din baskısı altında bunları yapamazsınız.
Çok teferruatlı bir konu, bu şekilde bile açıklanamaz sadece.