EĞER GERÇEKTEN BU MESLEĞİ TANIMAK İSTİYORSANIZ, YAZDIKLARIMI UZUN-KISA DEMEDEN SONUNA KADAR OKURSUNUZ

Öncelikle bu yazdıklarım kesinlikle alıntı değil, bana aittir. Doğaçlama bir şekilde sizlere paramedik mesleğini tanıtmaya çalıştım.

Paramedik mesleği çok kısa bir özetle, 112'yi aradığınızda dağ taş demeden her yere en kısa sürede ulaşmaya çalışan ambulanslardaki sağlık personelleridir. Paramedik kavramı İngilizce bir terim olduğundan olsa gerek, ülkemizde çoğu kişi tarafından kavram olarak bilinmiyor, genellikle "ATT" olarak biliniyor. Evet, normaldir.

Ben de işte bu yüzden bir paramedik olarak, sizlere paramedik mesleğini tanıtmak ve anlatmak isterim.

Bu arada ATT kavramı kesinlikle yanlış bir kavram değildir. Lise mezunu olarak atananlar ATT, üniversite mezunu olarak atananlar ise paramedik ünvanına sahiptir. Üniversitedeki bölüm ise İlk ve Acil Yardım (2 yıllık) olarak geçmektedir.

Diyeceksiniz ki ben sağlık personeline bakar bakmaz ATT mi paramedik mi olduğunu nerden anlayacağım? ) Hiç sorun değil, sağlıkçı bile diyebilirsiniz direkt. Burada mesele nasıl hitap ettiğiniz değil, bu mesleğin tüm inceliklerini tanıtmak.

Peki nerde çalışırlar bu paramedikler ve ATT'ler?

Bizler Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu dediğimiz, bazen küçük gecekondu tarzında bir yerde, bazen bir apartman dairesi gibi bir yerde, yani evlerinizdeki gibi mutfağı, banyosu, kanepeleri, halıları, ocağı vs olan yerlerde çalışırız. Merkezden gelen vaka anonslarını telsizden cevaplayıp olay yerine hareket ettiğimiz noktalardır bu istasyonlar. Hastayı hastaneye bıraktıktan sonra tekrar noktamıza geri döneriz.

Fakat geçtiğimiz yıldan itibaren yavaş yavaş hastane acillerine de paramedik alınmaya başlanmıştır. Genel olarak çalıştığımız yerler istasyonlardır tabi ki.


Ambulanslarda 3 kişi bulunmaktadır. Bunlar; sürücü, ATT ve paramedikten oluşur. Sürücüler de aslında bir sağlıkçıdır. Günümüzde artık taşeron ambulans sürücüleri alınmıyor. Eskiden taşeron olarak ambulanslarda sürücülüğe başlayıp şu an devam edenler bile sertifikalı eğitimlere tabi tutuluyorlar. Ambulans sürücüsü olmak için ise, normal paramedikler gibi İlk ve Acil Yardım'dan mezun olup KPSS'den yeterli puanı alarak atanmaktır. Atandıktan sonra ASTE (Ambulans Sürüş Teknikleri Eğitimi)'ye katılıp eğitimi başarıyla bitirerek sertifikayı alınır ve sürücü olmaya hak kazanılır. Tabi B ehliyetiniz de olması gerekiyor bildiğiniz üzere. Ayrıca tüm ATT'ler ve paramedikler ASTE'ye katılmak zorunda değiller, isteğe bağlıdır.

Sürücülük ile ilgili yeterince detaylı bilgi verdiğimi sanıyorum. Şimdi gelelim ATT ve paramedik arasındaki farklara.

İkisi arasında çok fark bulunmamakta. Sadece maaş farkı ve sorumluluk farkı vardır. Yani paramedikler ekibin başıdır, diğer bir deyişle ekip sorumlusudurlar. Ekip sorumlusu, kendi ekibini ve olay yerini yönetmekle yükümlüdür. Adı üstünde, ekip olduğumuz için hepimizin ana ve ortak sorumluluğu İNSAN HAYATIDIR.

Ayrıca şunu da belirtmeliyim ki Sağlık Bakanlığı artık yok denecek düzeyde ATT alımı yapıyor. Yakın zamanda ATT alımları tamamen kalkacak. Amaç, eğitim seviyesini yükseltmek için üniversite okumaya teşvik etmektir. Böylelikle ambulanslarda 3 paramedik sistemine geçiş yapılacak. Aynı zamanda ambulanslarda bildiğimiz 6 yıl eğitim alan doktorlar da çalışabilmektedir.


Şu ana kadar hep yüzeysel bir anlatım yaptım. Artık gelgelelim paramediklerin ve ATT'lerin görevinin tam olarak ne olduğuna...

Bizlerin asıl görevi, hastayı tedavi etmek değil, hastaneye kadar durumunun kötüye gitmesini önlemek, diğer bir deyişle stabilize etmektir. Buna yönetmelikte Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetleri denir.

Örnek vereyim, en basitinden olay yerine gittik hastanın tansiyonu düşük (hipotansiyon), gözünü açmakta zorlanıyor, ter ter terliyor. Hastaneye götürürken bir yandan izotonik sodyum klorür dediğimiz SF serumdan takarız ki tansiyonu yavaş yavaş normale dönsün. Tansiyonu yüksek ise (hipertansiyon) Kapril dediğimiz dil altı hap vererek hastaneye kadar tansiyonunu yavaş yavaş düşürerek normale döndürürüz. Ya da şekeri düşmüş ise (hipoglisemi) dextroz dediğimiz serumdan takarız. Bunların amacı hastaneye kadar hastanın kötüye gitmesini engellemek. Bunları yaparak tedavi etmiş olmuyoruz. Hastane ortamında kan tahlili vs alınarak doktorlar tarafından özel tedavi uygulanır.

Daha ağır bir örnek vermek gerekirse, karnına bıçak saplanmış ve çok kan kaybetmiş bir kişinin öncelikle CİSMİ YERİNDEN ÇIKARMAYIP, seri bir şekilde kanamasını durdurucu tampon yaparız. Hasta kan kaybettiği için damar yolu açıp SF serumdan takarız. Bir kişi bunları yaparken diğer kişi de hızlı bir şekilde bilinç değerlendirmesi yapar. Bilinci kapalıysa entübasyon dediğimiz solunum yolunu açma işlemini uygular. Diğer kişi işini bitirdikten sonra nabız değerlendirmesi yapar. Nabız YOK İSE hiç vakit kaybetmeden CPR dediğimiz kalp masajına başlar. 2 dakikada bir nabız kontrolü yapar. Adrenalin, amiodaron gibi acil ilaçlar uygulanır. Ritme göre gerekirse şok uygulanır vs vs. Bunları yaparak beynin oksijensiz kalmasını, beyin ölümü gerçekleşmesini engellemiş oluyoruz. Dediğim gibi, hastane öncesi hastanın kötüye gitmesini engellemiş ve stabilize etmiş oluyoruz. İşlemlerin sırası, ilaçların dozları, ne zaman hangi durumda şok uygulanacağıyla ilgili falan detaylı bilgi vermedim çünkü hastane öncesi neler yaptığımız ile ilgili yüzeysel bilgiler vermeye çalıştım. İşin birçok inceliği olduğunu, kafamıza göre kalp masajı yapamayacağımızı, şok veremediğimizi, ilaç uygulayamadığımızı bilin yeter.

Eğer buraya kadar okuduysanız işimizin hiç de kolay olmadığını görürsünüz fakat hayat kurtardıktan sonraki o mutluluğu, milyar dolarlara da sahip olsanız yakalayamazsınız.

Son olarak KPSS puanlarına ve maaş durumuna değinmek istiyorum. Bundan 3-4 sene öncesine kadar 69 ile kapatan paramedik şu an 85 ile kapatma yolunda ilerliyor. Her yıl mezun sayısı arttığından birkaç yıla kalmaz taban puan 90'ı bulacaktır. Maaş ise; ana maaş, döner sermaye, yemek parası, ek nöbet ve performans olarak beş parçada yatmaktadır. Ek nöbetsiz 4500, ek nöbet ile birlikte ise 5500'ü bulabilmektedir.

Anlatacaklarım bu kadar. Elimden geldiğince bu mesleği ayrıntılı anlatmaya çalıştım. Mutlaka atladığım yerler olmuştur, o yüzden aklınıza takılan sorularınız varsa buradan veya özelden sorabilirsiniz. Sağlıklı günler dilerim.