Uzun zaman önce aklıma takılan bir sorudur. Eğer Allah herşeyi biliyorsa cennete yada cehenneme gideceğmizide biliyor demektir bu durumda nasıl oluyorda özgür irademiz var diyoruz ? youtube da dolaşırken karşılaştığım bir videoda aynı soruyu hocanın birine soruyorlar hoca öğretmen öğrenci örneği veriyor
https://www.youtube.com/watch?v=MAyE3vB14Mg
Bu videoda hocamız öğretmeni yaratıcı konumuna koyuyor peki öğretmen yaratıcı olsaydı yine aynı sonuç çıkmayacakmı ? yani yine özgür irade olmayacaktı çünkü öğretmen öğrenciyi o testi çözebilecek yada çözemeyecek şekilde yaratmış olacaktı sınavında bir anlamı olmayacaktı.
Düşündüğümde bu soruya verilebilecek 2 cevap çıkıyor, Biz ya sınavda değiliz yada yaratıcı cennetemi cehennememi hangisine gideceğimizi bilmiyor.
Konu bilgi edinme amacıyla açılmıştır modlardan ricam konuyu silmemesi
Dini konularda klasik yorumları kabul etmeyen bir adam olarak sorunun yanıtını basitçe vereyim.
Sana bir sürü ayet yazanlar aslında kendileri de bir mantığa sahip olmadıkları için kafanı daha da bulandıracaktır.
Verdiğim yanıt tüm evrenin bilinçli ve kudretli bir yaratıcı tarafından yaratıldığı teorisine dayanır.
Herşeyin yaratıcısı olan bir güçten bahsettiğin de bu yaratıcı aslında zamanın da yaratıcısıdır.
Biz zaman denilen ve hareketin yarattığı bir kronoloji içinde işleyen bir evrendeyiz.
Oysa yaratıcı güç bu evrenin dışında ve zamana bağlı değil.
Zaman boyutunu kaldırdığında aslında herşey ebedi ve ezeli olur.
Yani bizim sonsuzluk gibi kavramları anlayamamamızın nedeni beynimizdeki organik döngü ve zaman sistemlerinin olması.
Ama Allah Tanrı ya da yaratıcı gücü ne diye adlandırıyorsan o zamanın dışında.
Zamanın dışında olduğu için aslında bizim linear yani doğrusal gördüğümüz evreni o nonlinear olarak görebiliyor.
Biz sadece bugüne bakabilirken, o aynı anda tüm zamanlara ve tüm mekanlara bakabiliyor.
Bu da geçmişi ve geleceği aynı anda görebileceği anlamına geliyor. Çünkü onun yaşı, günü, saati olmadığından Tanrı için şu an diye de bir şey yok.
Şimdi Yaratıcı güç her zamanı ve her mekanı aynı anda görebiliyorsa olmuş ve olacak herşeyi biliyor demektir.
Ama bu senin özgür iraden olduğu gerçeğini değiştirmez.
Yani senin ne yapacağını bilmesi, onu senin yapmadığın anlamına gelmez.
Herşeyi görüyorsa neden daha en başında bizi cennet cehennem diye ayırmıyor diyebilirsin.
Çünkü herşeyi görebilmesi için herşeyin yaşanması gerekir.
Yani zamanın ilerlemesi ve seçimlerin yapılması gerekir.
Eğer bu gerçekleşmezse, yaratıcının göreceği bir gelecek ve yapılan tercihler oluşmaz, ve birilerini ödüllendirebileceği ya da cezalandırabileceği bir şey neden olmaz.
Bunu islam külli irade ve cuzi irade kavramı ile açıklıyor.
Aslında Tanrı istemeden kimse kimseye kötülük yapamaz, çünkü evrendeki tüm enerjinin kaynağı Allah ise, kötülük için harcanan enerjinin kaynağı da Allah'tır.
Bu külli iradedir. Cüzi irade de kişinin kendi kararını verebilmesi, kendine verilen enerjiyi ne yöne harcayacağına karar vermesidir.
Özgür irade aslında cüzi iradedir. Tanrı'nın bu iradenin sonucunu görebilmesi, cüzi iradeye karıştığı anlamına gelmez.
Bence Tanrı ve Din ile ilgili daha tutarsızlıkları ortaya ciddi sorular var.
Elbette bu tutarsızlıkları ve soruları sorup kimsenin kafasını bulandırmayacağım.
Ama kader kavramı ve özgür irade kavramının kendi içinde bir tutarlılığı var.