Ben sallamıyorum ıraya buraya. Enflasyon %2 artarsa masrafta %2 artar. Ancak şirketler/şahıslar bunu kullanarak %2’yi tutarda %20’ye çekerse bunun adı fırsatçılık olur. Yapan yapsın elbette serbest piyasa ama fahiş fiyat yükseltipte “iş yok abi satışlar azaldı batıyoruz.” demesin. Piyasaya ayak uyduramıyor ve satamıyor bu kadar net.
Ekonomik krizler hiçbir zaman zaruri ihtiyaçlarda ki alım gücünü azaltmaz, bunu azaltan etken krizden ziyade halktır. Piyasa tahmini yürütürler, patates bugün 2 liraysa 3 ay sonra 6₺ olacaktır bunu bilirler. Bu krizdir evet evine 1kg patates alan adam yarım kilo alacak ancak bunu farkeden kalpazanlar 3 ay sonrası için stok tutar, bu stoğu da 4 aydan önce piyasaya sürmezler. 4. Ayda dayarlar piyasaya 10 liradan.
Devlet bu tür durumlarda tahminlere göre ithalat planlar, bütçe ayırır. Ayırdığı bütçe ve takvim planlarını stokcular alt üst eder. O 3 aylık süreçte ne piyasada patates kalır ne de devlet “3 ay sonra değilde bugün alalım” diyemez. Haliyle bu süre içerisinde zulmü halk çeker.
Gümrükçüler mesela; ürün gelir 10 liradan. Bu ürünün ortalama teslim süresi 1 aydır. Piyasada ki dalgalanmayı fırsat bilirler 3 ay bekletirler. 10 liralık ürünü 50 liradan piyasaya sokarlar.
Şimdi ben bunlara fırsatçı demeyimde ne deyim? Ah kardeş battık bittik mi deyim?
Düşünsene Google’dan aylık 500₺ kazanıyorsun, 21 Eylülde 500₺: 100$ yapıyor. Google paranı bekletiyor 21 Ekim’de sana yatırıyor. 21 Ekimde 500₺: 50$ yapıyor.
Burada Google’ın kazancı ne? Net 50$. Akarı kokarı yok. Senin kaybın ne? Net 50$. Bak senin alım gücünü düşürdü kendisi de %50 fazladan kazandı. Sözde sana %68 pay veriyor. (Google bizim sektörümüzde olduğu için örnek verdim, Google yapıyor diye değil. sistem her işte aynı. Amacım mantığı anlatmak.)
Hocam bu yazdığınız mesajda haklısınız ancak sizin için sakıncası yoksa bir iki soru ve eleştirim olacak.
Birincisi zamlar enflasyon oranına göre yapılıyor demişssiniz ancak açıklanan enflasyon oranının gerçekten reel piyasadaki ile uyuştuğuna inanıyor musunuz ? Yani bizde asgari ücret kazanmıyoruz illa ki rahatımız iyi ancak bu demek olmuyor ki bazı şeyleri görmezden gelelim.(Sonuç olarak bir çok sevdiğimiz insan asgari ücret ile çalışabiliyor ve hiç birimizin yarını belli değil).
İkinci olarak stokculuktan şikayet etmişsiniz ve sonuna kadar haklısınız hatta ben bu sene yaşadığımız olaydan örnek vereyim ; Biliyorsunuz merkezi ısınma sistemlerinde apartman sakinleri üzerine düşen miktar kadar kömür parası ödüyor, bizimde paramız hazırdı daha yaz başı kömür firmasına gittik ve ödememizi yapmak istediğimizi söyledik ancak parayı almadılar çünkü onlarda biliyordu dolar yükselecek. Zaten kömürler gözümüzün önündeydi yani adam bunu almış stok yapmış bekletiyor. Sizinle bu konuda aynı fikirdeyiz... Ancak; Yazılarınızdan gördüğüm kadarıyla siyasi görüşünüzü tahmin ediyorum ve bu görüşte olan insanlar genelde yağ kuyrukları tüp kuyrukları diye olaya girerler eski zamanlar için, o zamanki durumda şimdiki ile aynı şekilde stokculuktur fakat o zaman olanları o yönetim bunları çektirmişti falan diye öne sürerler. (Bunu siz diyorsunuz demiyorum genel olarak böyle bir söylemin olduğunu söylüyorum yanlış anlamayın). Bu durum sizcede haksızlık değil mi ?
Yani ortada biraz çelişkili durumlar var.
Mesela 3. hava limanı projesi konusunda orada çalışan bir mühendis olaylar evet bu şekildeydi diyor siz direkt olarak itiraz ediyorsunuz. (Orada olay provakasyonsa bende tabi ki karşıyım ancak ülkemizde işçilere yapılanlan haksızlıkları işçi çocukları çok iyi bilir ve bu konu o yüzden kolayca geçiştirilmemesi gereken bir konudur.)
Demem o ki hocam körü körüne bazı şeyleri savunmanında bir anlamı yoktur. Bakın misal benim belli bir siyasi görüşüm yoktur doğruya doğru yanlışa yanlış diyorum. Örnek E-devlet sisteminden daha gelişmişi avrupanın bir çok ülkesinde hatta hemen hemen hiç birinde yok helal diyorum devletimize, Ama iş ekonomiye gelince bazı yapılan yanlışlar ortada bu konudada eleştirmek gerek ki halk olarak devlette çeki düzen verir bu kararlara.
Şimdi sen kimsin ki senin gibi mi düşünmemiz gerekiyor, sen kimsin ki devlet sana göre çeki düzen verecek diyebiirsiniz, o konudada benim gibi düşünmenizi tabi ki istemem az çok anlamışsınızdır mizacımdan, devlet kararı konusuna gelince insanlar devletleri sayesinde var olmamıştır devletler insanları sayesinde var olmuştur.
Farklı görüşlerde iki kişiyiz sanırım yazımda olabildiğince tartışmadan uzak ve saygılı olmaya çalıştım yinede yanlışım olduysa affola
