Hocam, donör olduktan sonra herhangi bir sıkıntı yaşadınız mı?
kormayınn herhangi birşey olmuyor 3 tüp kan alıyorlar o kadar
Donör çok aslında da ilik nakli aşamasına gelince verilecek karar önemli. Her ne kadar basit bir işlem gibi anlatılsa da bu genel anestezi altında yapılan sancılı bir işlem. Nakil sonrası durum da şu anki tıbbın geldiği noktayı bilmiyorum ama 15-20 yıl evvel oldukça zordu (donör için diyorum). Bir de halk arasında yanlış bir inanış var, ilik verirsen sen de kanser olabilirsin diye; tamamen safsatadan ibaret tabii. Bundan dolayı çekinenler var biliyorum, şahit oldum zamanında. Ama en önemlisi, ilik naklinin gerçekten zor bir işlem olması. Yalnız bir kimsenin kardeşi dışında birinden yeterli seviyede uyum bulması ihtimali milyonda bir. Yeterli seviye uyum bulunsa bile nakil sonrası 3 aya kadar yine uyumsuzluklar çıkabiliyor ve ciddi sorun oluşabiliyor.
Ben anlatayım. Öncelikle Kızılay'a gidip bir form dolduruyorsunuz. Formda sizden istenen bilgilere göre uygunsanız sizden 3 tüp kan alıyorlar ve sizi gönderiyorlar. Bu tüp kan ile kan grubu enfeksiyon hastalıkları için testler yapılıyor. Bir sıkıntı varsa size telefonla bildiriyorlar. Sıkıntı yoksa sizin verilerinizi kemik iliği veri bankasına aktarıyorlar. Eğer bir hastanın verileri ile sizinkisi ile uyuşmuş ise size telefonla ulaşıp halen donör olmak istemediğinizi sorarlar. Kabul ederseniz doku uyumunun tam olup olmadığını kontrol için 5 tüp Daha kan alırlar. Tam uyum sağlandıysa tam teşekküllü bir hastanede sağlık taramasından geçirirler. O sağlık taraması tam bir check up gibidir. Artık neyiniz var neyiniz yok anlamak için 10'a yakın tüp kan daha alınır. Sağlık taraması sonuçları düzgün çıkarsa Nakilden önce 4 gün boyunca size bir ilaç vererek nakil günü ilik sayınızın yeterli sayıya gelmesi için sizi aşılarlar. Bu aşılama neticesinde özellikle bel ve kuyruk sokumu çevresinde ağrılar oluşur. Fakat nakilden hemen sonra ağrılar kesilir. Size iliği nasıl vermek İstediğinizi sorarlar. Iliği iki şekilde verebilirsiniz. Eski yöntem bir şırınga vasıtasıyla (muhtemelen anestezi altında) direkt omur iliğinize ulaşarak kök hücrenin toplandığı yerden çekilerek, bu yöntem nispeten kısa sürmektir Bu süre zarfında yatakta hareketsiz kalırsınız fakat anestezi almazsınız. İşlem bittikten yaklaşık 2-3 saat sonra (kimisinde daha uzun sürebilir) ilik sayısını artırmak üzere size verilen ilacın ağrılı etkisi son bulur. Ertesi gün normal hayata geri dönebilirsiniz.Eğer sağlık kontrolü ve ilik toplama işlemi yapılabilecek hastaneden uzak iseniz Sağlık Bakanlığı personeli gelip sizi alır tüm işlemlerle bizzat ilgilenir ve sizi evinize bırakır. Gerekirse size toplama işleminden önce aşılama yapmak üzere hastaneye yakın bir otel ayarlarlar.5 gün kadar sizi otelde ağırlarlar. Tek başınıza kalmanız sıkıntı ise gerekirse eşiniz ve çocuğunuz da sizle kalabilir. İşinizden izin alamaz iseniz Sağlık Bakanlığı bizzat patronunuzla iletişime geçerek resmi yazı ile sizin adınıza izin talep eder.
Bu süreçte tüm masrafları Sağlık Bakanlığı karşılar. Hatta devlet/özel hastaneye sağlık kontrolü ve testlerde dahi bağışçının ssk'sı kullanılmaz. Bakanlık personeli hastane veznesine nakit olarak ödeme yapar.