Karşılıksız para basmak kötü bir şey ama doların yükselişinin bununla ne kadar alakası var tartışılır...
Tartışmaya gerek bulunmuyor, ekonomi ve finans rakamlar üzerinden işlem görür.
Rakamlar gerçeğe yakındır ancak örnek olarak yazılmıştır. Para piyasalarında çok fazla değişken vardır, sadece karşılıksız para basımını ele alarak anlattığımda aşağıdaki sonuç çıkmaktadır, dilim döndüğünce açıklamaya çalışacağım.
Son basılan paradan önce
3.98 TL = 1 usd
124 milyar TL = 31,15 milyar dolar'a denk idi
Şimdi
4.30 TL = 1 usd
134 milyar TL = 31,15 milyar dolar, hala bu taraf aynı.
Formül;
Dolar kuru = ToplamTedavüldekiTL / 31.15 milyar USD(Bu senaryo için sabit, diğer senaryolarda değişkenlik gösterir)
Söyle düşünebilirsiniz; TC Merkez bankası isterse 100.000.000.000.000 TL daha basabilir ancak bu bastığı para ve daha önce bastığı paranın toplam değeri 31.15 milyar dolara denk gelecek.
Dünya diyor ki; senin tüm paranın toplam değeri 31.15 milyar dolar, istersen 100.000.000.000.000.000 TL bas istersen 50.000.000.000 tl bas, kaç basarsan bas dövize endeksi bu kadar.
Toplam tedavüldeki paran 100.000.000.000.000 TL olursa 1 USD = 3210 TL
Toplam tedavüldeki paran 50.000.000.000 TL olursa 1 USD = 1.60 TL
Dolayısıyla her basılan para bizim cebimizdeki TL'nin değer kaybetmesine neden oluyor. TL değer kaybedince dolar yükselmiş gibi oluyor.
Eğer ki hem para basalım hemde paramız değer kaybetmesin istiyorsak ÜRETECEĞİZ.