Hocam deneyiminiz yok, muhtemelen içinizden bir ses "saldır, saldır" diye sizi kamçılıyor. Bu aşamada yavaş ve temkinli davranmazsanız hayatınız boyunca unutamayacağınız bir tecrübe edineceğinizden emin olabilirsiniz.
Bir çok mesajda bir uzmandan danışmanlık alın denilmiş. Türkiye'de danışmanlık sektörü danışanlar tarafında hep bir soru işareti şeklinde algılanmıştır. Cem Yılmaz'ın dediği gibi o alet mi bilecek (danışman) sen mi? Bu görüş kabul edilebilir gibi olmasa da her şey danışman da değil. Matrix serisi ve Yüzüklerin Efendisi üçlemesinde (Yüzüklerin Efendisi serisine hayranım) bir kaç sahnede geçen bir ifade var; "Yolu bilmek ve yolda ilerlemek birbirinden farklı şeylerdir." Bu esasında bir felsefe ve nihayetinde "Çok gezen mi bilir, çok okuyan mı?" açmazı ile bizi karşı karşıya bırakır. Ben çok okuyan biriyim, doğal olarak yolu biliyorum ama bana sormuş olsaydınız size "Evet, çok gezen bilir" derdim, çünkü yolda ilerlemek daha etkili bir tecrübedir. Danışmanlar ile ilişkiler de böyledir, size yolu anlatırlar ama yolda ilerleyecek olan sizsiniz. Bu hali ile evet çok iyi bir danışman size yolu öğretebilir, ama bununla yolda ilerlemek çok farklı şeylerdir. Yola adımınızı atarsınız ama sizi nereye götüreceğini bilemezsiniz. Ve çoğunlukla varış noktası danışmanın anlattığından çok farklı bir yerlerdedir.
Bu bölümden bir bilene danışmayın, kendi bildiğinizi yapın anlamını çıkarmayın sakın. Kavramanızı istediğim, bilgiyi alın ama bilginin sorumluluğunuzu unutturmasına izin vermeyin. Çünkü şöför koltuğunda siz olacaksınız.
Genelde e-ticaret yapmak istiyorum diye gelenlere sorum "Sermaye ne kadar?" olur. 10 bin, 20 bin hatta bin lira bile diyen olmuştur. Onlara en az 500 bin lazım dediğimde bana şüphe ile bakarlar
ve şu cevabı defalarca kez duydum. "500 bin liram olsa normal bir iş yaparım" o zaman göz banyo terliğini aramaya başlıyor. Sanki e-ticaret anormal bir işmiş de beyefendi normal bir iş yapacak mış. Bunu düzeltmenin bir yolu yok, insanlar e-ticaret sektörüne işten çok "piyango" gözüyle bakarlar, "10 bin basalım tutturursak kralız be olm" mantık inanın bana bu. Ve kız istemeye gidince adından sonra ne iş yaptığın sorulur, "internet" dediğin zaman kızı alman oldukça zor.
Neyse konuyu dağıtmayalım.
Dünya çapında danışmanlık işinde "guru" kabul edilen Gerber, kişisel gelişimde Sharma, Cabane ve ülkemizde Ahmet Şerif İzgören gibi otoritelerin neredeyse tüm kitaplarını okudum ve sindirebilmek adına birden çok fazla defa okudum. Bunu ileride bir danışman olabilmek için yapmadım aksine benimde sizin gibi e-ticaret konulu bir kişisel menkıbem bir hayalim var.
Ama evet, bir danışmanın bildiği ve öğretebileceği bir çok şeyi biliyorum. Bu yazıda danışmanlığa soyunarak bildiklerimin bir bölümünü size anlatma gayretine girebilirdim, yada "pm atın danışmanlık yapayım" diyebilirdim. Ama size ve bunu daha sonra okuma fırsatı bulacak kişilere çok daha kıymetli bir sır vereceğim.
Danışmana danışmayın diyorum, danışman kadar bilgili olun. Arzu ederseniz liste de paylaşırım ama Gerber sistemi anlamanız için önemli, ben bütün kitaplarını okudum, başlarda "Ne diyo bu teres" hissine kapılsanız da seriyi bitirip onun bakış açısına yaklaştığınızda resim ortaya çıkmaya başlıyor. Biraz farklı bir yazardır, kendinizi vererek ve hayal gücünüzü tamamen açık hale getirerek okumazsanız kayda değer bir şey öğrenememeniz muhtemel. Tavsiye ettiğim insanlardan pek çoğu "Ne anladın?" diye sorduğumda pek sağlıklı doneler vermedi. Ama nihayetinde her iş gibi e-ticaret de bir sistemdir ve bir sistem, sistemi oluşturan bütün parçaların kusursuz uyumu ile gerçekten çalışır hale gelebilir. Gerber halen, Apple, Dell, Goolge gibi firmalara danışmanlık vermektedir.
Sharma ve İzgören kişisel gelişimle ilgili bakış açınızı değiştirmenize ve inancınızı kaybettiğinizde kendinizi yeniden ateşlemenizi sağlarlar. Yer yüzünde hiç kimse yoktur ki başarıya güneşli bir yoldan geçerek gitmiş olsun. Yağmur yağacak, kar yağacak, üşüyeceksin, çamura saplanacaksın, biraz güneş açar gibi olacak, fırtına çıkacak, pes edeceksin, yeniden deneyeceksin bunları defalarca kez yaptıktan sonra A noktasından başladığın ve başarı noktasına B dediğin noktaya varmış olacaksın. Ve bunun nasıl olduğunu da anlamakta güçlük çekeceksin, çünkü yol dan çok yolun getirdikleriyle meşkul olurken, yolun nasıl bittiğini fark etmeyiz.
Olivia Fox Cabane'nin kaç kitabı olduğunu bilmiyorum araştırmadım ama Karizma Miti'ni de tavsiye ediyorum, kişisel gelişimden çok bunu nasıl kullanacağınızla ve insanları nasıl etkileyeceğinizle ilgili.
Ve bütün bu kitapları bitirdin, sindirmek için bir kaç defa okudun. Bir danışmana danışmanlık yapacak kadar bilgili biri oldun. Öncelikle seni kutluyorum. Yolculuğumuz bitti mi? Artık başlamak için hazırmısın?
Hayır değilsin
Şimdi sana tecrübe lazım. Çünkü uygulamaya sokulmamış bilgi ata sözü gibidir. Bana sorarsan bunu sermayenle yapma. Yazılım bu işin bir ayağı, işin kendi işin diğer ayağı. Bu forumda karşılaştığımız için yazılım işinden anladığını varsayıyorum. İşin kendinin yapıldığı bir yerde işe gir, nasıl yapıldığını yani az önce söz ettiğim sistemi gör. Sistemin çalışma şeklini kavra, iş bulmakta zorlanırsan maaş istemiyorum de, ama sistemi mutlaka uygulamada görmen lazım.
Ben bunu şöyle yaptım, bir yerde işe girmek yerine BELİRLİ SÜRELİ bir e-ticaret işi kurdum. Yani dedim ki ben bu işi 3 ay yapıp siteyi kapatacağım. Biraz akıl dışı değil mi
Fazla bir para koymadım, sanırım 3 bin lira sermayem vardı. Yazılımı opencart mimarisinde kendim hazırladım, bir cep telefonu numarası satın alıp, müşteri hizmetlerinde çalışmak üzere kendimi işe aldım. Facebook reklamları verdim ve satıldı.
Sonra facebook türk reklamcılara ağır yaptırımlar uygulamaya başladı, telefon satıyorum diye salatalık yollayan namussuzlar yüzünden. Bir çok kişinin reklam hesabı banlandı, benimde. Ben 3 ay demiştim ama serüven 44. günde bitti. Yeni bir hesap açıp devam edebilirdim ama henüz şirketim yoktu, fatura kesemiyordum, buda işi illegal yapıyordu. Bende üzerine gitmedim.
Ama öğreneceğimi öğrenmiştim, tedarik, kargo, nakit ihtiyacı, nereden alınır, aldığını ne kadar beklersin, parayı ne zaman ödersin, sattığın adama kargo ne zaman gider, kaç liralık reklamla ortalama ne kadar ürün satılır, satışların kaçı sonuçlanır, kaçı geri döner, kargo da ne tür sorunlar olur, müşteri neden memnun olur, neden memnun olmaz. Bütün bunları tecrübe etmiş oldum.
İyide para kazandım, site hala durur kapatmaya kıyamadım. Günde ortalama 140-160 kişi gelir, haftada 7-8 tane sipariş düşüyordu ayıp olmasın insanlara diye stokları 0'a indirdim, sipariş verilemiyor artık, hiç reklam vermememe rağmen geleni gideni var. O dönem 27 bin liralık ürün sattım ve 8.400 lira kazandım. Ama ondan binlerce kat değerli olan kazandırdığı deneyimdi.
"Sadece internetten satın alınabilecek bir ürün" demiş bir arkadaş, buna üzülerek katılmıyorum. Ben internetten sizin ürünleri satarım dedim bir kavurma üreticisi firmaya, güldüler
2011 de sitelerini yaptık günde 30 liralık reklam verirler senelerdir ve ortalama günde 5 bin liralık ürün satıyorlar. Ama Allah var işlerini de güzel yaptılar kimseyi mağdur etmeden, en ufak sorunda ücret iadesi, ürün değişimi. Müşteri memnuniyetini esas alarak çalıştılar. Gelenlerin bir çoğu o firmayı eşinden dostundan öğrenerek alışveriş yapıyor.
Uzun lafın kısası azizim, Paulo Coelho - Simyacı'dan başla, okuduysan onu atlayarak Sharma'dan başla İzgören ile devam et, şart değil ama ilgini çekerse Cabane - Carizma Miti, son olarak Gerber serisi ile sistemler hiyerarşisini öğren, Gerber'i anladığından emin olana kadar tekrar tekrar oku. Son olarak aslında ilgisiz görünüyor ama hayatımızda ki her şeyle ilgilidir Machevelli'nin kırmızı kitabı Savaş Sanatı (1502 olması lazım basım yılı) bunu da bir oku.
Bilgiyi alıp sindirdiğinden emin olduğunda ya bu sistemle ilgili bir yerde işe gir, ya da küçük bir deneme atışı yapıp sistemi anlamaya çalış.
Umarım faydalı olur.