Dünya'da zıpladığımız yere düşeriz, şuanda ne kadar hızlı dönsekte asla döndüğümüzü fark etmeyiz. Masaya suyu koyduğunuzda titremez bile aynı yere tabi ki inemeyiz dış etkenler sürtünme sebebiyle sapmalar olabiliyor. Ay'da ise denge mekanizmamız buradaki gibi işlemiyor hava olmadığı gibi yerçekimide yok. Zıpladığınızda orantısız bir yükselme ve dengesiz bir iniş söz konusu bu yüzden zıpladığımızda aynı yere inemeyiz. Örneğin Ay'da bir birdak suyu yere dökerseniz yere ulaşır mı bilmem ama dağılmadan dengesiz bir biçimde hareket etmeye başlar.
Araç içerisinde ben 300km hızla gidersem bunu hissederim eminim sinekte hissedecektir. Hareket arabanın dışında olduğu için içerisinde hareket olmaması çok normaldir ama belli bir oranda güç içerde de hissedilmektedir. Hızlı giderken koltuğa yapışırsınız öne doğru kalkmaya çalışsanız bile kalkamazsınız o koltuk sizi tekrar geri çeker yani tamamen hareketsizlik eylemi söz konusu değildir. Ama otobanda 100 km ile gitseniz hiç öyle birşey olmaz tamamen dengelenmiş olursunuz, sanki araba gitmiyormuş gibi hissedersiniz. Aynısı dünya içinde geçerlidir. 1600km ile dönmesi kusursuz bir orantıdır, 16bin km olsa eminim Dünya'nın döndüğünü hissederdik.
Daha önceki yazıların mantıklıydı son yazında büyük hatalar var.
1) Öncelikle ay konusunda yer çekimi yok diyorsun? Bunu neye dayanarak söylüyorsun? Ayda yerçekimi var. Aslında bunun adı kütle çekimi. Ayda yer çekimi olmadığı ve suyun dağılmadan dengesizce gezeceği fikrin yanlış. Ayda dünyadakinin 6 da 1 i oranında yer çekimi var. Yani dünyada 60 kilo gelen adam oradan 10 kilo geliyor. Dünyada 600 gram gelen su ayda 100 gram gelir. 100 gram su havada dengesiz hareketler ile asılı kalmaz yere düşer.
https://www.youtube.com/watch?v=rQJG5s4cG6A
Bu deneyde gösterilmiş. Ayda atmosfer olmadığı için su ile astronot ya da bowling topu arasında fark yoktur. Aynı hızla yere düşerler. Bu hız kütle çekimi dünyanınkindan düşük olduğu için daha yavaş olabilir ama kesinlikle havada kalma gibi bir durum yok.
2) Araç içinde 300 ile gitmek ile 100 ile gitmek arasında bir fark yoktur hız korunduğu sürece. Çünkü seni koltuğa yapıştıran şey hız değil hızlanmadır. Yani ivmelenirken aracın hareket kuvveti kuvveti koltuk vasıtasıyla sana aktarılır. 300 km de hız sabitlendiğinde otobanda 100km ile gitmek ile 300km ile gitmek arasında bir fark yoktur. 1600 km ile 16000 km hızla gitmek arasında fark yoktur.
3) Öyle 1600 km ile dönmesi mükemmel oran falan gibi kavramlar bilimde yoktur. Sanki 1600 km az bir hız mı? Ses hızınden hızlı dönüyoruz, ama sesi taşıyan gaz kütlesi de bizimle aynı hızla döndüğü için bunu farketmiyoruz. Yani 1600 km ile 16000 km arasında düşündüğün gibi bir fark olmazdı. Uluslararası Uzay İstasyonu saatte 27.000km ile dünya çevresinde dönüyor. İçindeki insanlar pencereden dışarı bakmadıkları sürece istasyonun döndüğünü farkedemezler. Dünyanın hızı 16.000 km olsaydı, atmosferin yeryüzündeki kısmı da aynı hızla dönerdi ve biz yine bir şey farkedemezdik. Sadece atmosferin üst tabakalarındaki jet akımlarının yönü şekli ve gücü değişirdi. Bu da değişik iklim ve fırtına yapısı olarak ortaya çıkardı, doğrudan dünyanın döndüğüne dair yüzüne çarpan bir rüzgar hissedemezdin çünkü yeryüzündeki atmosferde yer kabuğu ile aynı hızla dönerdi. Aynı bir sineğin hızı korunduğu sürece 100km ile giden ya da 400 km ile giden araçla, duran araç arasında bir fark göremeyeceği gibi. Sen bir uçağa biniyorsun saatte 900km hızla giderken bunu hissediyor musun? Koltuğa yapışma kalkış ve hızlanma esnasında olur. Seyir irtifasına ve hızına ulaştın mı yerdeymişsin gibi hostesler yanına gelir kola verirler, o kola yere dökülmez çünkü kola da, uçağın içindeki hava da 900 km ile seninle aynı hızda hareket eder.
4) Bir de ayda ağırlığın 6 da 1 olacağı için daha yükseğe zıplama meselesi var. İyi de sen dünyadaki zıpladığının 6 katı bilemedin 10 katı zıplayabilirsin. Ama ayın kendi çevresindeki dönüş hızı dünyanın 28 te biri. Ay kendi çevresinde çok yavaş dönüyor. Zaten zıpladığın anda sen de ay yüzeyi ile aynı hızla döndüğün için sorun yok. Mikron derecesinde sapmayı saymazsanız her zaman olduğun yere düşersin.