Guler misin, aglar misin?

Asgari ucret vasifsiz insana verilen maastir. Egitimli, sehirli kimseler zaten vasiflidir, dolayisiyla asgari ucretle calismazlar. Sehirli demek oturmasini, kalkmasini bilen, ayakkabilarini evinin kapisinin onune birakmayan, diger insanlara saygi gosteren, trafikte diger insanlarin hakkini koruyan sehirde yasamayi bilen insan demek. Egitimli-sehirli demek okudugunu anlayan demek. Mesela sen degilsin, cunku okudugunu anlamamisin. Bugunku ampullere oy verenlerin buyuk cogunlugu zaten egitimsiz, vasifsiz kimselerdir. Bu insanlari kandirmak kolaydir, egitimli, sehirli insani kandirmasi zordur. Yapilan butun oylamalarda egitim seviyesi arttikca, cahillik azaldikca, insanlar vasifli konuma gectikce, su andakilere oy verme orani kafa ustu asagi gidiyor. Dunyanin her yerinde egitimli kesimin maasi, sosyal statusu egitimsiz kesime gore yuksektir.

Ayrica asgari ucreti normal bir ulkede kanunlar degil, ekonomi belirler. TRde asgari ucret yuksek tutuldugu icin issizlik yuksektir, TRde asgari ucretin dusuk oldugu zamanlarin hepsinde issizlik dibe vurmustur. TRde eger egitimli iseniz, asgari ucretin dusuk olmasi sizin icin daha iyidir, cunku maasiniz goreceli olarak artar. Onemli olan maasin miktaru degil, satin alma gucudur. Bugun bir ogretmen 10 sene oncesinden daha cok para alir, ama aldigi para daha az seyi satin alir. TR gibi ucuz isgucuyle rekabet etmeye calisan bir ulkede asgari ucret ne kadar artarsa, calisma sartlariniz o kadar kotulesir. Senin belirttigin gibi sartlar iyilesmez, aksine kotulesir. TRde reel maaslar 10 sene oncesine gore 17% asagi gitmistir, evet cebe giren para cok, ama parann satin alabildigi seyler az. Asgari ucret yuksek oldugu icin, issizlik cok, calisma cagindaki insanlarin nerdeyse 40%'i calismiyor, bunlarin maliyetini devlet dolayli olarak calisan kesimden cikariyor. TRnin halki egitimsiz oldugu icin uzun vadede katma degeri yuksek urunler uretemez, devamli alttan gelen hindistan, brezilya, cin gibi ulkelerdeki ucuz isgucuyle rekabet etmek zorunda kalir. Cindeki vasifsiz adam 150 dolara calisirkende, TRdeki vasifsiz $400'e calisirsa, TR bu ulkelerle rekabet edemez, piyasa dengesini bulamaz, issizlik alir basini gider, borclar devamli artar. Ya halki egitip katma degeri yuksek urun uretecek, yada komple cahil birakip maaslari dusurecek. Sen saniyorsunki asgari ucret 2 katina ciksa, digerlerinin maaslarda 2 katina cikacak, calisma sartlari duzelecek, tam tersi olur, issizlik artar, memleket rekabet edemez. Bir ulkedeki asgari ucreti belirleyen ana sey, ulkedeki calisan nufusun egitim seviyesidir. Egitimli kesim orani arttikca, maaslar artar, vasifsiz kalmanin maliyeti artar, insanlar egitime gereken degeri verir. Senin anlayacagin sekilde anlatayim, asgari ucreti bugunku gibi devlet yuksek tutarsa, ekonomiyi patlatir, ama egitimli sayisini artirirsa, dogal olarak kendiliginden yukselir. SImdiki gibi yapay bir dengede uzun vadeli bu model surmez, devamli kriz cikar, disaridan mudahale ile maaslar asagi gider. Yani devlet gereksiz yere asgari ucreti yuksek tuttugu icin devamli zam yapmak zorunda, ve enflasyon ile insanlari her zaman fakirlestirmek zorunda. Onun icin ucretler artar, ama ucretin satin alma gucu devamli duser.

Herkes okumak zorunda degildir ne demek allah askina. Iyi misin sen? Boyle laf olur mu ya. En azindan liseye kadar okumak zorunda, cunku okudugunu anlamasi lazim, biri hirsizlik yaptiginda hirsiza oy vermemesi lazim. Ulkedeki insanlarin buyuk kismi egitimsiz oldugu icin zaten bu durum basimiza geliyor. Bak en basitinden sen. Okudugunu anlamamisin, iktidarin degisik versiyonu diye laf cakiyorsun. Yani durum kotu. Insalla duzelir. Egitimsiz adam laflari baska tarafindan anlar, ego tatmini icinde kendi capinda laf cakmaya calisiri, bak mesela sen bunlari okuyup, bana sacmasapan cevap yazacaksin. Yukarida yazdiklarimi oku, anladigina emin olduktan sonra cevap yaz. Bak asagida ulkelerin egitim durumlarinin grafigi var, goruyormusun, okudugunu anlama, matematik, bilimde yukarida olanlar zengin, TR gibi listenin dibiinde olan ulkelerin durumu vahim. Sen bu halki cahillikten kurtarmadigin surece, okutmadigin surece, her zaman kole olacak egitimli uluslara. Dunyanin kurali bu. Bak mesela sen en asagi lise mezunusun, ama asgari ucretle calisanlarin buyuk cogunlugunun egitimsiz oldugunu sana anlatmak zorundayim. Amerikada bunu soyleyeme gerek yok, lise mezunu zaten asgari ucretle calisanin vasifsiz egitimsiz oldugunu insanlar otomatikman bilir. Bak su isleme: 3+3*3-3=? TRde su basit matematik islemini halkin 80%'i yapamaz, umarim bu matematik islemiyle asgari ucretin ne alakasi var diye sormazsin.