Turkiyede uretimin az oldugu yada uretimin kisitlandigi dogru degil. Doviz oranlarinda 10-20% oynama ile TRnin cari acigi kapanir. Halk cahil oldgu ve gelismisligi dolar fiyatindan olctugu icin hukumetler surekli dolarin degerini dusuk tutma derdinde. Dolarin degerini yukseltip, uretimi artirip, issizligi 4-5% asagi cekerler, ama oy olarak geri donmeyecegi icin yapmalari zor. Turkiyde ana sorun degeri yuksek urunlerin uretilmemesi. Daha dogrusu bunlari uretecek isgucunun olmamasi.

TRde ortalama egitim suresi 6.5 yildir. Insani gelisim indeksinde ulkemiz dunyada 90. sirada. Egitim bakimindan libya, urdun vs gibi ulkelerden beter durumdayiz. Bu yuzden araba park edilmez levhasinin onune araba parkeden insan cok olur, ambulansi takip etmenin onemli bir avantaj oldugunu sanan coktur, r10'un spor bolumlerinde cahiller hep bir agizdan 20 kusur yil egitimli insanlara cahil diyebilir, sacmasapan uygulamalar hayatinizi zehir edebilir, hulogggg diye bagiran teyzeler biz cogunluguz, bizim dedigimiz olacak diye nara atabilir. Bunlarin hepsi 6.5 yil ortamali egitimin sonucu. Malesef halk her daim cahil birakiliyor. Yani bu sonuc degil, aslinda tercihtir. Insani gelisim indeksine suradan bakarsaniz, http://hdrstats.undp.org/en/countries/profiles/TUR.html, en alttaki grafikte turuncu renkli yerin egitim oldugunu farkedersiniz. Yani insanlar ulkemizde bilerek ve isteyerek cahil birakiliyor. Son egitim reformlarida bu cahilligi artirmak niyetinde. Yani uzun vadede hicbir zaman gelismis ulkelerle rekabet edemeyecek bir ekonomi olma yolunda hizla ilerliyor memleket. Istediginiz kadar saga sola kopru yapin, arazi mafyasi disinda kimsenin gelirinde ciddi artis olmaz. Dunyanin gelismis ulkelerinde artik uretilmesi ekonomik olmayan urunler (mesela araba), TRye postalanir, sizde onu ekonomik gelisme sanirsiniz. TR 30 yil oncede dunyada en buyuk 16. ekonomiydi, su andada 16. buyuk ekonomi. 30 yil sonrada aynisi olacak, evet daha guzel arabalariniz, evleriniz falan olacak, ama hicbir zaman gelismis ulke seviyesine cikamayacak memleket.

Neyse Turkiyeden kotu durumda yerlerde var. Mesela hindistanda insanlarin kucuk bir kismi cok egitimli, digerleri sifir. Millet sokaklara isiyor. Adama ne yapiyorsun diyorsun, gormuyor musun isiyorum diyor, sonrada pismis kelle gibi siritiyor. Disciler sokak ortasinda milletin disini cekiyor. Bunlara gore bizim memleket cok iyi ama gelismis ulkelere gore durumu icler acisi. Hayatiniz cok uzun degil, bu yaziyi okuyanlarin 17-25 yas araliginda oldugunu varsayarsak, 70 yillik omrunuz daha var. Dogdugunuz yerde yasayacaginiz diye bir kural yok. Mutlaka amerikayada gitmeye gerek yok. Cogu avrupa ulkesinde yasam sartlari Turkiyeden cok daha iyi. Oralarada gidebilirsiniz. Insan kalitesindeki fark abarti derecede. Yani firsatiniz varsa degerlendirin, aile baskisi coktur memlekette. 25 yasina geldiginizde basinizi baglarlar, ondan sonra hicbir yere gidemezsiniz. Onun icin 25 yasina kadar ne yapin edin, kapagi gelismis ulkeye atin.