Diskin dolmasıyla yavaşlığın direk ilgisi yoktur, bir disk yüzde 99 dolu olur ama diske 10 saniyede 2 veri okuma-yazma yapılıyordur o sunucuda i/o açısından sıkıntı yaşanmaz, bir disk vardır yüzde 15 doludur ama 1 saniyede 150 okuma yazma işlemi vardır, diskler sata disk ise veriden veriye okuma hızı geç olacağından veri yazma okumada gecikme yaşanır bu hem disk hem işlemcinin darboğazına neden olur.

Ram konusunda sıkıntı olup olmadığında sunucunun load yaptığı anlarda swap kullanım yapıp yapmadığını izleyerek anlayabilirsiniz, swap yapıyorsa fiziksel bellek bitmiş disk üzerindeki sanal bellek kullanılmaya başlanmıştır.

İşlemcinin durumunu top çıktısındaki idle bölümünden takip edebilirsin buradaki değerin yüzde sıfırlara düşmesi boşta işlemci kalmadığını gösterir, top -c ile de en tepedeki işlemler incelenerek hangi servisin fazla işlemci kullandığını tespit edebilirsiniz.

Hat ile ilgili olan kısım pinglerdeki dengesizlik veya zaman aşımı ile anlaşılabilir, bunun tespitini iptraf veya atop gibi yazılımlarla yapabilirsiniz.

Sonuç olarak bu konuyu sadece sunucuyada bağlamamak gerek, sunucu içindeki bir siteye kurulmuş eklenti veya kodlamada yapılmış bir değişiklik veya yeni açılmış bozuk php-sql sorgularına sahip 1-2 yoğun site dengeleri alt üst edebilir.