Endustri muhendisligi calisma alani bakimindan en genis muhendislik dalidir. Yeni mezun bir endustri muhendisinin alani falanda yoktur. Hicbirsey hakkinda detayli bilgisi yoktur. Calistikca, ogrenir, alani daha belirginlesir. Bir Endustri Muhendisi

1. Devlet Planlama Teskilatinda Turkiyenin cay stok miktarini optimize edebilir,
2. Bir hastanede kac tane doktor, hemsire calismasi gerektigini bulabilir
3. Bir futbol takiminin stadinin ne kadar buyuk olmasi gerektigini hesaplayabilir.
4. Aski-memnu dizisinin saat 9'da mi 9.15'te mi yayinlanmasi gerektigi uzerine kafa yorabilir.
5. Domates fabrikasini Turkiyenin neresine kuracagiz diye proje hazirlayabilir.
6. Yeni alinan CNC tezgahlarini fabrikada nereye koyabilecegiz diye proje hazirlayabilir.
7. Bir lojistik sirketinin ne kadar personel, arac, ve sermaye gereksinimi oldugunu bulabilir.
8. Sabun sirketinin yeni urununun lansmaninda hangi pazarlama araclarinin ne kadar kullanilmasi uzerine kafa yorabilir.
9. Mc Donaldsta patateslerin ne kadar kizarmasi gerektigi, ne kadar surede yagda kalmasi gerektigi uzerinde proje yapabilir.
10. Bir yazilim gelistirme projesinde process akisini duzenleyebilir.
11. Bir bankanin kime ne kadar kredi vermesi gerektigi uzerinde projeler uretebilir.

...... Bu liste uzar gider...

Dunya uzerinde Endustri Muhendisliginin calisma alanindan daha genis baska bir muhendislik alani yoktur.


Endustri Muhendisligi sistem tasarimi yapar. Hepiniz etrafinizda elektronik, mekanik ve degisik alet edavati gordugunuz icin bir Elektrik Muhendisnin ne oldugu hakkinda az cok fikriniz var. Ama elektrik muhendisliginin ne oldugunu Elektrik Muhendislerine sorun, sizin kafanizda tasarladiginiz Elektrik Muhendisligi ile gercek arasinda daglar kadar fark var. Turkiye gibi bir ulkede bir yilda sisteme girmesi gereken elektrik muhendisi sayisi 300 bile yoktur. Cunku arastirma-gelistirme yok. Turkiyedeki elektrik muhendislerinin cok ama cok buyuk kismi hayatlarinda bir kere bile elektrik muhendisligi yapmadan emekli olurlar.

Ben Endustri Muhendisi oldugum icin size az cok ne yaptigimizi anlatayiim. Tek cumleyle soyleyeyim, Biz sistem tasarlariz. Sistem tasarlarkende sistemin icindeki tum ayrintilari bilmemize gerek yoktur. Cok ama cok basit ornek vererek anlatayim.

Size 100 isci verildigini, ve bos bir arazideki kumlari kamyonlara yukleyip, sehir merkezine birakmaniz istendi... Bu durumda insanlarin 99.99%'i amele pazarindan iscileri alir, kurekciye gider, kurekleri satin alir, kamyonlari kiralar, ise girisir. Isin icinde endustri muhendisi olmadigi icin, iste verimlilik dusuk olur. Verimlilik demek cikti/girdi. Bir endustri muhendisi okulda her iscinin herhangi bir gunde sallayabilecegi kurek miktarini nasil hesaplayacagini ogrenmistir. Ayrica bunun iscinin yasi, boyu ve kilosu ile alakasinida az cok bilir. Normal bir isletmede 100 isciyede ayni kurek verilir. Endustri muhendisinin oldugu yerde, her isci kendi boyu, kilosuna gore kurek alir. Cunku endustri muhendisi verimliligi maksimuma cikarmak icin (bu durumda her iscinin tasiyabilecegi kum miktari) ugrasir. 110 kiloluk, 190 boyundaki adama buyuk kurek verilir, 70 kiloluk adama cok daha kucuk. Buyuk kurekli adam bir kerede cok kum tasir, ama cok sik gidip gelemez, kucuk kurekli adam bir kerede az yuk tasir ama cok sik gidip gelir. Bir sure sonrada ideal isci profili cikarirsiniz. Yani en cok isi kimin yaptigi time study ile bir sure sonra belli olur. Yani 80 kiloluk adammi alacagiz, 110 kiloluk adammi sorusu bir sure sonra kendiliginden belirir. Insanlarin buyuk cogunlugu buyuk olan 110 kiloluk insan der, ama once verimliligi olcmek lazim, cunku 110 kiloluk adam daha cok enerji ister, daha cok hasta olur, calisma temposu daha hizli duser. Bunlari olcmeyi size okulda endustri muhendisligi programinda ogretirler.

Bu is su asamada size cok basit gelebilir, ama tahmin ettiginizden daha karmasiktir. Bunun yaninda Taylor buna benzer bir isi yaklasik 130 yil once celik fabrikalarina demir tasima isinde yapmistir ve bir iscinin verimliligini yaklasik olarak 4 katina cikarmistir. BU verimlilik artisi, sirkete piyasada rekabet avantaji saglar, cunku iscilik maliyetleriniz iscilere ayni ucreti verdiginiz zaman diger sirketlerin 4'te 1'i seviyesine duser, karliliginiz artar. Isin verimlilik, sistem tasarimi kisimlari diger muhendislere hicbir zaman anlatilmaz, dolayisiyla diger muhendisler kum tasinma isini angarya olarak gorur. Cogu zamanda egitimleri geregi verimlilik konusunda kafa yormazlar. Endustri muhendisinin isi verimliligi artirmaktir.

Sistem tasarimi dedigimiz olay budur. Sistem kum tasima sistemi. Size bu sistemin kucuk subsistemi kum yasiyan insan modulunu az biraz anlattim. Bu subsistemi bile kucuk kisimlara ayirip, herbirini optimize ediyoruz. Sonucta sistem daha verimli calisiyor. Bu sistemin icinde yemek, dinlenme programlari, depolama sistemleri, konveyor vs... gibi seylerde ekleyebilrisiniz. eee hocam bu kadar akil hepimizde var, bunu yapmak icin endustri muhendisi olmak mi lazim diyebilirsiniz. Burada verilen ornek cok basit. Cunku karmasiklastirirsam, is cok karisir. Endustri muhendisi olarak sistemi kucuk parcalara bolup, ooptimize etmeyi ogrenirsiniz. Normal muhendislik dallarinda bir iste uzman oluirsunuz, dunyaya bakis aciniz bayagi bir sabitlenir. Endustri Muhendisliginde systems thinking denen olay vardir. Burada anlatmasi cok uzun. Endustriyi sanayi sanip, elektronik sektoru endustriden buyuk olacak diye yazan bile cikar.

Mesela domates fabrikasini nasil kuracagiz sorusu ile Kuzey Irak'a harekat yaptigimizda askerler nasil ilerleyecek, yada enerji boru hattini nereden gecirecegiz, yada fabrikaya alinan yeni makineyi nereye koyacagiz sorulari birbirinin aynisidir. Bunu endustri muhendisi olmayan adam anlayamaz. Sistem dediginiz sey elle tutulmadigi, gorulmedigi icin anlamaniz, daha dogrusu benim anlatmam zor. Insaat, kimya, bilgisayar gibi muhendislik dallari sizin kafanizda bir cagrisim yapar, ama endustri muhendisligi yapmaz.

O yuzden diger muhendislik dallari genelde bizim icin bunlar bi b.ktan anlamiyor, ama en cok parayida bunlar aliyor seklinde konusurlar. Dedikleride kendi bakis acilarindan dogrudur. Cunku onlar kadar herhangi bir konuda detayli bilgimiz yok.

Aslinda bizim bolumlerin adini Sistem Muhendisligi yapmalari lazim. Bu bolum ilk kuruldugunda mezunlarin cogu fabrikalarda calistigi ve gelismis ulkelerde servis sektoru gelismedigi icin adimiz Endustri Muhendisi kaldi. Su anda Endustri Muhendislerinin ana calisma alanlari daha cok servis sektorudur. Bankadada, restorandada, oteldede calisabilirsiniz. Cunku endustri muhendisinde sistem yaklasimi var, geri kalanlar zaten detay.

Mezun oldugunuzda biseyden anlamazsiniz, daha dogrusu dar bir alanda birikmis bilgi birikiminiz yoktur, ama calisacaginiz alandaki bilginiz cok hizli bir sekilde artar. O yuzden size mesleksiz muhendis diyenlerde cikar. Dedikleri kismen dogru. Cunku onlar gibi dar bir alanda uzmanlasmiyorsunuz. Meslek tercihinizi 4 yil ileriye atiyorsunuz. Diger muhendislik dallarinda insanlar cok analitik bir egitimden gecer, siz daha holistik bir egitimden gecersiniz. Yani siz butunu ve butunun parcalari arasindaki iliskileri cok ama cok daha iyi gorursunuz. Onlar sadece butunun bir parcasinda cok iyidirler. Siz butunde. Herhangi bir sirkette pazarlamacilar uretimdekileri gerizekali olarak gorurler, uretimdekilerde pazarlamacilari salak olarak nitelerler. Siz endustri muhendisi olarak niye bu iki disiplindekilerin arasinda bu kadar cekisme oldugunu sistemi tumune yukaridan bakabildiginiz icin gorursunuz. Onlar goremez, cunku sadece kendi alanlardaki bilgiye hakimler, devamli analitik dusunurler, kendi ic sistemlerinde yapabilecekleri en ufak degisikligin sistemin performansini nasil etkileyecekleri hakkinda en ufak fikirleri olmaz. Aptal olduklari icin degil, egitimleri onlari bir sekilde dusunmeye kanalize ettikleri icin goremezler, siz gorursunuz.

Bu yuzden isletmelerde Endustri Muhendisleri diger muhendislere oranla daha cabuk yonetici pozisyonlarina gecerler. Endustri Muhendisi icin her muhendisligin corbasi derler. Tamamen kafadan sallama. Endustri muhendisliginin temeli yoneylem arastirmasidir. Suraya lutfen bakin: http://sistems.org/dagar.htm Benim bolum mezunlarinin hazirladigi tecrubem diye bir kitap var. Endustri muhendislerinin hayatlarindaki bazi kesitleri anlatiyor. Kesinlikle alip, okuyun. Bizim diger bolumlerden ders almamizin sebebi oradan bisey ogrenmek degil, nasil dusunce sistematigi oldugunu ogrenmek icindir. Biz makine muhendisliginden termodinamik dersi aliriz, cunku makine muhendisinin nasil dusundugunu bilmemiz lazim. Ayni sekilde kontrol dersini Elektrik muhendisliginden aliriz, cunku yarin birgun Elektrik Muhendisi ile calistiginda adam teknik bisey soylediginde ne dedigini anlamamiz lazim. Bilgisayar muhendisliginden progralama, veritabani gibi dersleri almamiz lazimki yarin bir gun sisteme yeni yazilim geldiginde sistemi yada yazilimi birbirine uydurabilelim. Ornegin ortalama bir bilgisayar muhendisi bir toplantida client-server dediginde toplantidaki insanlarin ne dedigini anladigini dusunur. Ama turkiyedeki isletmecilerin 95%'i bunun ne oldugunu anlamaz, ne oldugunu sorupta rezil olma ihtimali olacagi icin oturur, sinerler. Bu duruma dusmemek lazim, onun icin diger muhendislik dallarinin terimlerini bilmek gerekiyor, onun icin onlarin derslerini, dusunme bicimlerini ogreniyoruz.

Muhendislik alani secerken daha cok hayattan ne beklentileriniz olduguna bakmaniz lazim. Eger icine kapanik biriyseniz, kesinlikle endustri muhendisi olamazsiniz. Cunku onlarca farkli disiplinden gelen insanla konusacaksiniz. Herbirinin kafasinda optimize ettigi sey farkli. Bunu anlayabilmeniz lazim. Sizin sistemin genelini optimize etmek gibi bir sorumlulugunuz var. Onlar zaten kendi kucuk subsistemlerini optimize etmeye kalktiklarinin dahi farkinda degiller. Onlara bu isi niye boyle yapiyorsun diye sorarsan, sizin yuzunuze anlamsiz anlamsiz bakarlar ve bu is boyle yapilir derler. Yaptiklari isin diger subsistemleri nasil etkiledikleri hakkinda fikirleri yoktur. Siz is akisini biraz degistirmeye kalktiginiz andada ukala olarak nitelendirilirsiniz, kargasa cikar. Bu yuzden icine kapanik degil, bira yoneticilik kismi agir basan insan olmaniz lazim. Cunku calistiginiz islerdeki insanlarin is yapis sekillerine devamli comak sokacaksiniz. Onlarin amaci is yapmak, sizin amaciniz isi daha verimli, hizli, kaliteli vs yapmak.

Eger futbolcu olmayi istiyorsaniz, elektirik, bilgisayar, gibi alanlara kaymalisiniz, Teknik direktor olmak istiyorsaniz, endustri muhendisi olmaniz lazim. Yeni mezunlarin zaten maas gibi seyleri ilk asamada hic dusunmemesi lazim. Cunku pratigi olmayan adam istedigi kadar teorisi olsun, ilk 6 ay, 1 sene bir ise yaramaz. Cogu kisi isi, is yaparken ogrenir. Su anda ben Turkiyedeki maaslari bilmiyorum. 2000 yilinda Turkiyenin en iyi universitelerinden birinden Endustri Muhendisi olarak mezun oldum. Ayni universiteden onlarca Elektrik Muhendisi arkadasimda var. Turkiyedeyken onlarca arkadasin maasini az cok bilyorum. 2000-2003 yillari icin maaslara baktiginda Endustri Muhendislerinin cok daha avantajli oldugunu rahatlikla soyleyebilirim. Hatta arada bizim lehimize cok ciddi avantaj var. Hayat kalitesi zaten tartisilmaya bile degmez.

Simdi gelelim isin kotu tarafina... Eger orta dereceli bir universiteden Endustri muhendisi olarak mezun olursaniz, sizin pek rekabet sansiniz yok. Cunku tam bir endustri muhendisi olarak mezun olamiyorsunuz. Ben turkiyede 3 yil calistim, endustri muhendisligi diplamasi olan insanlarin buyuk cogunlugu aslinda endustri muhendisliginin ana temasini dahi bilmiyor. Cunku aldiginiz dersler arasindaki baglantiyi kuramiyorsunuz. 4. sinifta jeton dusuyor. Anadoludaki universitelerdeki endustri muhendisligi bolumlerindeki akademisyenlerin byuk cogunlugu endustri muhendisligi egitimi almadigi icin mezunlarida aslinda tam Endustri Muhendisi olamiyor. Bazi bolumlerde makine muhendisligi hocalari cok, adam daha cok yarim makine muhendisi cikiyor. Systems thinking olayi zaten yok. En basitinden uretim planlamayi, yoneylem arastirmasinin spesifik bir hali oldugunu bile anlamadan adamlar Endustri Muhendisi oluyor. Boyle oluncada zaten sistemiin butununu goremiyor. Yani diger muhendislerden bir farki kalmiyor. Ayrica cok spesifik bir alanda bilgi birikimi olmadigi icin hicbir ise yaramiyor. Yani piyasadaki endustri muhendisleri arasindada dev gibi ucurum var. Birileri gercekten isi biliyor, birileri bilmiyor. Bu yuzden maas ucurumlari var. Yukarida bazi arkadaslar endustri muhendisinin is bulma orani 40% demis, durumun o kadar kotu oldugunu dusunmiyorum. Ama zaten is bulamayan endustri muhendislerinin buyuk cogunluguda aslinda endustri muhendisi degil. Cunku sistem fikri oturmayinca, diger muhendislerden pek bir farkiniz kalmiyor. Hatta dar bir alanda bilgi birikimi olmayinca, ilk ise girme sansinizda cok azaliyor. Ama sunuda bilin, ingizlice egitim veren universitelerin Endustri Muhendisi mezunlari Elektrik Muhendislerinden cok daha iyi maasla ise baslarlar. Yillar gectikcede maas farki artar, cunku Endustri Muhendisleri daha hizli yonetici pozisyonlarinda yukariya tirmanirlar.

Isin ikinci kotu tarafida su: Icinizdeki endustri muhendisini kontrol etmezseniz, o sizi kontrol eder. Butun dunyaya sistem yaklasimi ile baktiginiz icin kiz arkadasiniz icin bile maliyet hesaplamasi yapip, masraflari minimuma indirmeye kalkarsiniz. Yukaridaki isci maliyetlerini dusurmek icin uygun iscinin boy, kilo, yas ve kurek tasarimi olayini hatirlayin. Aynisi kiz arkadasiniz icinde yaparsiniz. Bir sure sonra Aysenin aylik masrafi su kadar, fatmanin bu kadar diye hesap yaparsiniz. Mumkun olan en az hareketle is yapmayi planladiginiz icin banyoda bile yikanirken en az sabun, su, ve kas hareketleri ile isi nasil cabucak bitiririm diye dusunursunuz. Diyetisyeniniz size gunde 5km kosmayi onerir, siz en az eforla nasil 5km kosarim diye dusunursunuz. Millet starbucks'a kahve icmeye gider, siz bu alet edavati acaba daha cabuk yikamak icin nasil sistem kurmuslardir diye dusunursunuz. Uzun lafin kisasi bir yerden sonra icinizdeki Endustri Muhendisini durdurmaniz lazim.. CUnku o hep optimizasyon yapmaya calisirken, hayatiniiz zehir edebilir. Cunku bu cantayi alalim mi hayatim diyen sevgilinize icinizdeki endustri muhendisi senin aylik maliyetin cok yukseldi diye bir cumle ile karsilik verebilir, ve en kotusu aylik maliyetini bir anda sevgilinize soylersiniz, sonra cantayi kafaya yersiniz. Hayatiniz boyunca sistemi optimize etmeye calisirsiniz. Eger kendi isinizi yapiyoprsaniz, isi devamli kucuk parcalara bolup, baskalarina daha ucuza yaptririrsiniz, cogu kiside kendi alaninda sizden daha iyi is cikarir. Bu yuzden cok bos zamaniniz olur. Cogu zaman insanlar size hic calismiyorsun der, dedikleri kendi capinda dogru, cunku onlarin is tanimiyla, sizin is taniminiz arasinda daglar kadar fark var. Sadece onlarin dusundugu sekilde calismiyorsunuz. Isletmelerde calisirkende cogu muhendis sizi hic calismiyormussunuz gibi dusunur, cunku onun is tanimi ile sizinkisi arasinda daglar kadar fark var. Onlar herzaman sizi bos gezenin bos kalfasi, mudur yalakasi, torpilli falan diye tanimlar... Bir endustri muhendisini en iyi patron anlar. Diger muhendislerin anlamasi cok zor. Isletme, ekonomi mezunlari endustri muhendisinin ne yaptigini, niye lazim oldugunu diger muhendislerden daha iyi anlar.

Endustri muhendisi olacaksaniz, ingilizce egitim veren en iyi 3-5 universiteye girmeniz lazim. Onlara giremiyorsaniz, Bursa, Antep gibi sanayi sehirlerindeki endustri muhendisligi bolumlerine girin, hocalar is bulur. (Not: Iyi endustri muhendisleri fabrikada, sanayide calismaz, finans, bilisim gibi alanlara girer.)Bunun disindaki universitelerde Endustri Muhendisligi bolumu tamamen tabeladan olusur, bolume bos girer, naptim *** ben burda 4 sene boyunca diyerek kufrederek cikarsiniz. Sansliysaniz, yada tanidiklariniz varsa uretim sirketlerinde daha cok makine muhendisligi islerine bakabilirsiniz. Benden soylemesi. Endustri muhendisligi mezunlari arasinda kalite ucurumun var, bu yuzden 40 yasindaki bir endustri muhendisi bankanin genel muduru olurken, anadoludan bir yerden mezun bir endustri muhendisi 40 yasinda ustabasindan 200 milyon fazla maasla calisiyor olabilir. Ikincisinin adi sadece endustri muhendisi, diplomasida endustri muhendisi ama kafasi endustri muhendisi gibi calismiyor.

Buda bu forumdaki son yazim. Aslinda yazmayacaktim, ama 17-18 yasindaki bir insanin hayatinda verecegi en onemli kararlardan birinde yardim etmek istedim. Hepinize iyi forumlar.