Joomla! içerik yönetim sistemini, diğer içerik yönetim sistemleriyle karşılaştıranların "oldukça karışık" ve "anlaşılmaz" olduğunu iddia etmeleri, bu makalenin hazırlanmasına vesile olmuştur. Toplamda 50 adım ve onlarca ipuçlarından oluşan bu makalede, Joomla! yönetim alanındaki bağlantıların, erişebildiğiniz sayfaların ve bu sayfalarda karşılaşabileceğiniz olası "karmaşık" addedilen durumların aslında ne kadar kolay olduğundan ve ne işe yaradıklarından bahsedeceğim.

a) Hızlı menü öğeleri



1- Yeni içerik ekle
Eğer daha önce bölüm ve bu bölüme ait kategori(ler) oluşturmuşsanız bu menüden hızlı yeni içerik ekleyebilirsiniz. Dilerseniz "kategorilenmemiş" alana da makale eklemeniz mümkün. Kısaca sizi "içerik > içerik yönetimi > yeni içerik ekle" gibi 3 adımdan kurtarıyor ve tek tıkla içerik ekleme alanına erişiyorsunuz.


2- İçerik yöneticisi
Bu bağlantı da, "içerik > içerik yönetimi" menüsünün öne çıkmış hali. Daha önce eklediğiniz içerikleri bulacağınız sayfaya götürür sizi.


3- Ön sayfa yöneticisi
Eklediğiniz makalelerin "ön sayfada" yayınlanmış olanları da varsa, bu alandan, hangi makaleleri ön sayfada yayınladığınızın listesini görebilirsiniz. Bunu görmenin diğer bir yolu da, "içerik yönetimi" alanında "ön sayfa filtresi" uygulamaktır.

Makaleyi daha hızlı ön sayfaya taşımak için aşağıdaki görseli inceleyin. durumundaki makalenin ön sayfada yayınlanmadığını, durumundaki makalenin de ön sayfada yayınlandığını anlayabiliriz. Bu simgelerin üzerine her tıkladığınızda, ön sayfada yayınlanma durumları değişir.




4- Bölüm yöneticisi
Açmış olduğunuz bölümleri listelemenize ve yeni bölüm oluşturmanıza olanak tanıyan sayfaya yönlendirilirsiniz. Uzun yolu "içerik > bölüm yöneticisi"dir.


5- Kategori yöneticisi
Açmış olduğunuz kategorileri listelemenize ve yeni kategori oluşturmanıza olanak tanıyan sayfaya yönlendirilirsiniz. Uzun yolu "içerik > kategori yöneticisi"dir.


6- Menü yöneticisi
Açmış olduğunuz menü gruplarını yönetmenize ve yeni menü grubu oluşturmanıza olanak tanıyan sayfaya yönlendirilirsiniz. Aynı alana, "menü > menü yöneticisi" bağlantısından da erişebilirsiniz.


7- Dil yöneticisi
Site ön yüz ve arka plan dil seçeneklerini yönetmeniz için gereken sayfaya yönlendirilirsiniz. Sadece yüklü dil seçenekleri arasında değişiklik yapabileceğinizi unutmayın. Yeni dil yüklemek için "eklentiler > kur / kaldır" sayfasını ziyaret etmeniz şart. Yüklediğiniz dil ya da dilleri "eklentiler > dil yöneticisi" sayfasından da kontrol edebilirsiniz.

Site ön yüz ve arka plan dil paketlerini edinmek için şuraya, güncel Türkçe dil dosyalarını edinmek için de şuraya tıklayın.


8- Üye yöneticisi
Siteniz mevcut üyelerini listelemek için bu alanı ziyaret edin. Eriştiğiniz sayfadan yeni üye oluşturabilir ve mevcut üyeliklerin hesapları üzerinde değişiklik yapabilirsiniz. Üyelerin erişim seviyelerini ve kayıt olurken hangi yetkilendirmeyle devam edeceklerini buradan değil, genel yapılandırma alanından yapacağınızı unutmayın.


9- Genel yapılandırma
Joomla! yönetim alanındaki kilit ayar sayfasıdır. Siteyi yayına açıp kapatmaktan tutun, ftp erişim ayarlarına kadar tüm yapılandırmayı bu sayfadan yapıyoruz. Haliyle bu alanı dikkatlice inceleyip doğru uygulamakta fayda var.

Joomla! ile tam uyumlu bir web alanı hizmeti almıyorsanız, uzak sunuculardan çekeceğiniz ve yükleyeceğiniz dosyalarda sıkıntı yaşarsınız. "Genel yapılandırma > Sunucu" sekmesine erişip, FTP Ayarlarını yeniden düzenlerseniz bu sorunu aşabilir, uzak bağlantı erişimini artık yapabilirsiniz.

Joomla!'da bir içerik eklerken sunucuya yükleyeceğiniz görüntüler, sistem varsayılanı olan "imasges/stories" klasörüne yerleşir. Siteniz büyüdükçe karmaşıklaşan bu durumdan kurtulmanın yolu, FTP alanınıza ayrı bir görüntü klasörü oluşturmak ve bu klasörün içine de ayrı ayrı kategori klasörleri oluşturarak karmaşıklığın önüne geçmek...

Örneğin _img adında bir klasör oluşturun ve bu klasörün içine sırasıyla "joomla > eklentiler > moduller >..." alt klasörleri oluşturun. Böylece bir modül paylaşımı yaparken kullanacağınız görüntüyü bu klasör altında yeni bir klasör daha oluşturarak içine yükleyin. Bu, aradığınız görüntüyü ileride kolay bulmanızı sağlayacağı gibi, gereksiz kalabalığın da önüne geçecektir.

Oluşturduğunuz yeni görüntü yolunu "genel yapılandırma > sistem" sekmesi altındaki medya ayarları kısmından değiştirebilirsiniz.

Son olarak, Joomla! seo ile ilgili ayarların nasıl yapılacağını bilmiyorsanız şu bağlantıyı inceleyin.


10- Medya yöneticisi
Kullandığınız bir FTP programı yoksa ya da misafir bir bilgisayardan giriş yapmışsanız, medya yöneticisi size oldukça kolaylık sağlayacaktır. Medya yöneticisi alanı, az önce "genel yapılandırma" alanında bahsettiğim "görüntü yolunu" esas alır. Hangi yolu belirlemişseniz, medya yöneticisi o klasörün içini kontrol etmenize izin verir.
Medya yöneticisini, makale içerisinde bulunan "resim" butonundan ayıran özellikleri inceleyecek olursak;
  • Medya yöneticisinde klasör ve klasörün içindeki dosyaları silebilirsiniz ama resim yükleme alanında bunu yapamazsınız.
  • Medya yöneticisinde klasör oluşturabilirsiniz. Resim yükleme alanında bu mümkün değil.
  • Medya yöneticisi, resim yükleme alanından daha geniş bir kullanım özelliği sunar. Kategori ağacı, bunlardan yalnızca bir tanesidir.
  • Medya yöneticisinde ayrıca toplu silme işlemini de gerçekleştirebilirsiniz.
Eğer daha gelişmiş bir dosya yönetimi istiyorsanız JoomlaXplorer bileşenini inceleyin.

b) Ana menü öğeleri



11- Yönetim alanı
.../administrator alanına gireceğiniz şifreden sonra sizi karşılayan ilk sayfadır. İç sayfalarda gezindikten sonra ana sayfaya nasıl geri döneceğinizi bilmiyorsanız bu kısayolu kullanın.


12- Üye yöneticisi
Siteniz mevcut üyelerini listelemek için bu alanı ziyaret edin. Eriştiğiniz sayfadan yeni üye oluşturabilir ve mevcut üyeliklerin hesapları üzerinde değişiklik yapabilirsiniz. Üyelerin erişim seviyelerini ve kayıt olurken hangi yetkilendirmeyle devam edeceklerini buradan değil, genel yapılandırma alanından yapacağınızı unutmayın.


13- Medya yöneticisi
Kullandığınız bir FTP programı yoksa ya da misafir bir bilgisayardan giriş yapmışsanız, medya yöneticisi size oldukça kolaylık sağlayacaktır. Medya yöneticisi alanı, az önce "genel yapılandırma" alanında bahsettiğim "görüntü yolunu" esas alır. Hangi yolu belirlemişseniz, medya yöneticisi o klasörün içini kontrol etmenize izin verir.

Medya yöneticisini, makale içerisinde bulunan "resim" butonundan ayıran özellikleri inceleyecek olursak;
  • Medya yöneticisinde klasör ve klasörün içindeki dosyaları silebilirsiniz ama resim yükleme alanında bunu yapamazsınız.
  • Medya yöneticisinde klasör oluşturabilirsiniz. Resim yükleme alanında bu mümkün değil.
  • Medya yöneticisi, resim yükleme alanından daha geniş bir kullanım özelliği sunar. Kategori ağacı, bunlardan yalnızca bir tanesidir.
  • Medya yöneticisinde ayrıca toplu silme işlemini de gerçekleştirebilirsiniz.
Eğer daha gelişmiş bir dosya yönetimi istiyorsanız JoomlaXplorer bileşenini inceleyin.


14- Genel yapılandırma
Joomla! yönetim alanındaki kilit ayar sayfasıdır. Siteyi yayına açıp kapatmaktan tutun, ftp erişim ayarlarına kadar tüm yapılandırmayı bu sayfadan yapıyoruz. Haliyle bu alanı dikkatlice inceleyip doğru uygulamakta fayda var.

Joomla! ile tam uyumlu bir web alanı hizmeti almıyorsanız, uzak sunuculardan çekeceğiniz ve yükleyeceğiniz dosyalarda sıkıntı yaşarsınız. "Genel yapılandırma > Sunucu" sekmesine erişip, FTP Ayarlarını yeniden düzenlerseniz bu sorunu aşabilir, uzak bağlantı erişimini artık yapabilirsiniz.

Joomla!'da bir içerik eklerken sunucuya yükleyeceğiniz görüntüler, sistem varsayılanı olan "imasges/stories" klasörüne yerleşir. Siteniz büyüdükçe karmaşıklaşan bu durumdan kurtulmanın yolu, FTP alanınıza ayrı bir görüntü klasörü oluşturmak ve bu klasörün içine de ayrı ayrı kategori klasörleri oluşturarak karmaşıklığın önüne geçmek...

Örneğin _img adında bir klasör oluşturun ve bu klasörün içine sırasıyla "joomla > eklentiler > moduller >..." alt klasörleri oluşturun. Böylece bir modül paylaşımı yaparken kullanacağınız görüntüyü bu klasör altında yeni bir klasör daha oluşturarak içine yükleyin. Bu, aradığınız görüntüyü ileride kolay bulmanızı sağlayacağı gibi, gereksiz kalabalığın da önüne geçecektir.

Oluşturduğunuz yeni görüntü yolunu "genel yapılandırma > sistem" sekmesi altındaki medya ayarları kısmından değiştirebilirsiniz.

Son olarak, Joomla! seo ile ilgili ayarların nasıl yapılacağını bilmiyorsanız şu bağlantıyı inceleyin.


15- Çıkış
Sistemden çıkış yapmak için bu kısayolu kullanabilirsiniz. Aynı zamanda yönetim alanının sağ üst köşesinde bulunan çıkış yolu da bu kısayolla aynıdır. Ortak kullanılan bilgisayarlarda yönetim alanınıza erişmişseniz, mutlaka çıkış işlemini gerçekleştirmelisiniz. Önerim, işiniz bittikten sonra çerezleri de temizlemek olacaktır.

Çerezleri temizlemek için
  • Mozilla Firefox: Ctrl + Shift + Delete kısayolunu kullanın ya da Araçlar menüsünden "yakın geçmişi temizle" eylemini uygulayın...
  • Internet Explorer 7+: Ctrl + Shift + Delete kısayolunu kullanın ya da Araçlar menüsünden "gözatma geçmişini sil" eylemini uygulayın.
  • Safari 4: Ctrl + Alt + E kısayolunu kullanın ya da Edit > Empty Cache yolunu izleyin. Ardından History > Clear History eylemini uygulayın.
  • Opera 10: Ayarlar > kişisel verileri sil yolunu kullanarak dilediğiniz alanda temizlik yapabilirsiniz.

16- Menü yöneticisi
Açmış olduğunuz menü gruplarını yönetmenize ve yeni menü grubu oluşturmanıza olanak tanıyan sayfaya yönlendirilirsiniz. Aynı alana, "menü > menü yöneticisi" bağlantısından da erişebilirsiniz.





17- Menü çöp kutusu
Sildiğiniz bir menü öğesi, veritabanından kaldırılmadan önce burada saklanır. Yanlışlıkla sildiğinizi düşünüyorsanız, aradığınız menü öğesini burada bulabilir ve geri çağırabilirsiniz. Bu alandan da sileceğiniz menü öğelerini geri getirme şansınız yoktur.


18- Main menu
Sitenizin varsayılan ana menüsüdür. Joomla! kurulumundan sonra gelecek olan bu varsayılan menüyü değiştirmek için tema yönetiminizdeki "varsayılan menü" karşılığını değiştirmeniz gerekmektedir. Bu alanı değiştirmediğiniz sürece ana menünüz "main menu"dür.

Bu menü grubunun diğer alt menü gruplarından hiçbir farkı yoktur.



Menüler ikonuyla "menü yöneticisine" erişebilirsiniz. (bkz. 6-16)

Bulunduğunuz menü grubunun içindeki bir menü öğesini varsayılan yapmak istiyorsanız, o öğeyi işaretleyip "varsayılan" ikonuna tıklayın. Bu, siteniz açıldığında, ziyaretçiyi karşılayacak ilk sayfa demektir.

Menü öğesini ya da öğelerini toplu olarak yayınlamak ya da yayından kaldırmak istiyorsanız, yukarıda gördüğünüz "yayınla" ve "yayınlama" eylemlerini kullanın. "Taşı" ikonu ile de menü grupları arasında menü öğesi taşıması yapabilirsiniz. Kopyala ve sil komutlarını anlatmama gerek yok değil mi?

Çöp eylemini de az önce açıklamıştım. Bir menü öğesini silmek isterseniz bu eylemi kullanın. Sildiğiniz menü öğesini "menü > menü çöp kutusu" sayfasında bulabilirsiniz.

Bir menü öğesini değiştirmek isterseniz, menü öğesinin üstüne tıklayabilir ya da öğeyi seçtikten sonra "değiştir" ikonuna tıklayabilirsiniz. Menü öğesi üzerinde değişiklik yapmanız artık eskisi kadar zor değil. Joomla 1.x sürümlerinde hoşumuza gitmeyen bir konu da buydu. Menü öğesine hangi görevi atamış olursanız olun, "değiştir" sayfasından "türü değiştir" iç eylemiyle dilediğiniz yeni atamayı gerçekleştirebilirsiniz.

Yeni butonu ile yeni bir menü öğesi oluşturabilir, yardım butonuyla da İngilizce yardım sayfasına gözatabilirsiniz.


19- User menu
Kullanıcılar sitenize giriş yaptıktan sonra, giriş yaptıkları alandaki giriş formunun kaybolup, onun yerine gösterilen üye eylem kısayollarının bulunduğu menü grubudur. Sadece kayıtlı üyelerin erişebildiği bu alanı elbette dilediğiniz gibi özelleştirebiliyorsunuz.
Kullanım mantığı diğer menü sistemleriyle aynı. Bu yüzden 20, 21 ve 22 numaralı menü gruplarını açıklamama gerek yok.


23- İçerik yöneticisi
Daha önce eklediğiniz içerikleri bu alandan yönetebileceğiniz gibi, eklediğiniz içerikleri arşivleyebilir, arşivden çıkarabilir, yeni makale oluşturabilir, oluşturduklarınızı değiştirebilir ve tüm makalelerde etkili olacak ayarlamalar yapabilirsiniz.



Eğer bir makale grubunu arşivlerseniz ve arşivlediğiniz makaleleri "ayrı ayrı kategorilerde" paketlerseniz bunun size faydası şu olur; hem popülerliğini yitirmiş ya da zamanı geçmiş makaleleriniz rafa kaldırılmış olur, hem de arşiv klasörlerini site ön yüzünde kullanıcılara sunarak "geçmiş dönem" bilgilerini erişebilmelerine olanak tanırsınız. Bu, sitenizde zamanla oluşacak olan çöplüğün önüne geçer.

Makaleleri arşivlemek için, işaretledikten sonra "arşivle" simgesini tıklamanız yeterli. Ters eylemiyle de arşivden çıkarabilirsiniz.

Makaleyi yayınlamak ya da yayından kaldırmak için de, ilgili makaleyi işaretleyip "yayınla" ya da "yayınlama" butonlarını kullanabilirsiniz. Taşı, kopyala, çöp, değiştir, yeni ve yardım eylemler, menü yönetiminde anlattığım mantıkla doğru orantılıdır.

Ayalarlamalar sayfasında yapacağınız her değişiklik, "geneli kullan" seçimini kullanan tüm menülerdeki makalaleri etkiler. "geneli kullan" dediğiniz şey nedir? diye soruyorsanız açıklayayım: Örneğin, menü > main menu alanında oluşturduğunuz bir menünün bileşen ayarlamalarına hiç dokunmamışsanız, ilgili menüde barınan içeriklerin ayarlamaları, içerik yönetim sayfasındaki belirlenen ayarlarla aynı hareket ediyor demektir. Eğer bir menü öğesi "geneli kullan" emriyle hareket ediyorsa, "ayaramalar" sayfasında yapacağınız değişiklik, onu da etkileyecek demektir.

Örneğin sistemde barınan tüm içeriklerin "konu başlığının görünmesini istemiyorsunuz" Menü öğelerindeki "bileşen ayarlamaları" sekmesinde bulunan "konu başlığını görüntüle" seçeneği "evet" ya da "hayır" değilse, yani "geneli kullan" seçiliyse, ayarlamalar kısmında yapacağınız bir değişiklik, tüm menü öğelerindeki makalelerin başlığının görüntülenme şeklinin değişmesine sebep olur.

Tek tek bu tür ayarlarla uğraşmak istemiyorsanız, özel durumlar hariç "geneli kullanın"


24- İçerik çöp kutusu
Silmiş olduğunuz içerikler, veritabanından kaldırılmadan önce burada son kez saklanır. Yanlışlıkla sildiğinizi düşünüyorsanız ya da sildiğiniz bir içeriğe tekrar ihtiyaç duymuşsanız bu alandan geri çağırabilirsiniz.

Bir bölümü silmeden önce, bölüme bağlı kategorileri de silmeniz gerekir. Kategorileri silmeden bölümü silemezsiniz. Bunun içerik çöp kutusuyla ne ilgisi var derseniz, içeriği olan bir kategoriyi de silemeyeceğinizi söyleyeceğim.

İçi boş gibi görünen kategorileri de silemezsiniz. Neden? Çünkü içinden sildiğiniz makaleler çöp kutusuna taşınır. Oradan da kaldırmadan, kategoriyi boşaltmış sayılmazsınız. Önce içerikleri silecek, sildiklerinizi boşaltacak, sonra kategori ve bölümü kaldıracaksınız. İşlem sırası bu şekildedir.


Kaynak: portfolio.kaanozer.com/iys-cms/joomla/gorsel-anlatimlar/337-joomla-15x-yonetim-sayfasina-giris.html