5 IP numarası nasıl tespit edilir?
5.1 Kendi bilgisayarınızın IP numarasının öğrenmeWindows işletim sistemi kurulu bilgisayarlarda IP numarasını öğrenmek için iki yol vardır. Bunlardan birincisi Ms-Dos ortamına geçip ipconfig komutunu yazarak diğeride BAŞLAT menüsündeki ÇALIŞTIR penceresine winipcfg veya cmd komutunu yazarak. IP adresi, alt ağ maskesi ve varsayılan ağ geçidi numaralarına ulaşabilirsiniz.
5.2 Diğer bir bilgisyarın IP numarasını öğrenme
5.2.1 3.şahısla aktif olarak bir bağlantı olmaması halinde
Eğer bir işlemin hangi IP numarası tarafından yapıldığını öğrenmek istiyorsanız ve bu işlem sizin o an için taraf olmadığınız, mesela bir sitenin forum bölümüne bırakılan mesaj, yetkiniz olmadan yapılmış bir bankacılık işlemi, kredi kartınızla yapılmış olan bir alışveriş vb. bu sitenin yöneticilerine ulaşmalısınız. Site yöneticileri bu işlemlerin hangi zaman aralığı içerisinde ve hangi IP numarası tarafından gerçekleştirildiğini içeren kayıtları tutmaktadırlar.
5.2.2 Sohbet programıyla kurulan bir bağlantı halinde
İcq, mirc, yahoo Messenger, Windows Messenger vb. günümüzde en çok rağbet gören sohbet programlarındandır. Sohbet ettiğiniz kişinin IP numarasını öğrenmek ise çeşitli yöntemlerle mümkün olabilecektir.
Örneğin İCQ programında ICQ kullanıcılarının ip numarasını, normalde bir kullanıcının IP numarasını info bölümündeki Current/ Last İP number bölümünde görebilirsiniz. Ancak eğer kullanıcı İP numarasını gizlemek istemiş ve / Security & Privacy / Security / IP Hidding kutucuğu işaretlemiş ise kullanıcının ip numarasını göremezsiniz. Ancak internette çeşitli kullanıcılar tarafından bu numaraların da gösterilmesini sağlamak için programlar hazırlanmış durumdadır. Bu programları bilgisayarınıza yükledikten sonra karşıdaki kullanıcını IP numarasını görebilirisiniz. İlk bakışta hileli bir davranış gibi görünen bu durum karşı kullanıcının IP numarasını gizlemedeki maksadına paralel bir düşüncenin ürünüdür. Görüldüğü üzere teknoloji kendi sorunlarıyla beraberinde çözüm yollarını da getirebilmektedir.
5.2.3 E-mail vasıtasıyla kurulan bir bağlantı halinde
Outlook türü programlara sahip kullanıcıların Gelen e - postaların 'internet protokol numarasını (IP nosu)' belirlemek. İçin ekranın sol üst köşesindeki 'dosya/seçenekler/özellikler/ayrıntılar bölümüne girip sağ alt köşedeki ileti kaynağı bölümüne tıklanınca iletinin kimden alındığı (received from) bölümünden maili gönderenin internet protokol numarasını yani IP numarası bulunabilir.
Örneğin Microsoft Outlook XP kullanılıyorsa gelen mailin üzerine sağ tıklayıp seçenekler bölümüne girildiğinde alt kısımda “internet üst bilgileri” başlıklı bir alan görülecektir.B u alandan mail gönderen kişiye ait bilgilere ulaşılabilir.
Mailler eğer bir program aracılığı ile değil de sunucunun üzerinden okunuyorsa maili html formatında kaydedip “internet üst bilgileri”ne ulaşmak mümkündür.
6 IP numarasın kime ait olduğu nasıl tespit edilir?
Çeşitli yöntemlerle elde edilmiş olan IP numarasının kime ait olduğunu öğrenmek için Welcome to RIPE.NET veya http://combat.uxn.com adresine girip whois bölümünden sorgulama yaptırılabilir. Burada aradığınız sonuca ulaşamazsanız ARIN Whois Database , APNIC Whois Database ve LACNIC Database adreslerinde de sorgulama yapılabilir. Bu sorgulama sonucunda verilen IP numarası hakkında detaylı bilgilere ulaşılabilmektedir.
Aynı şekilde ULAKBİM (Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi) ‘in ULAKBİM adresindeki Whois veri tabanından da yararlanılabilir.
7 IP numarasına ilişkin bilgilerin içeriğiBelirlenen IP numarası veri tabanında sorgulatıldığında ortaya çıkılan veriler bu numaranın hangi İnternet Servis sağlayıcı tarafından sağlandığına ilişkin bilgiler içerir. Örneğin; netname (Network Name)Network ismini ; descr (description) Organizasyonun kisa tarifi ; country ülke kodunu ; admin-c (admin contact) Basvuru yapılan network'un idari yoneticisi ;tech-c (technical contact).Başvuru yapılan network'un teknik yöneticisini belirtir.
8 IP numarasının kime ait olduğunun tespitinden sonra yapılması gerekenler;
8.1 Kişisel bağlantılar İnternete evlerden internet servis sağlayıcılar aracılığıyla Superonline, e-koley, ttnet, kablonet vb. aracılığıyla bağlanılabiliyor. Eğer böyle bir İSS nın sağladığı bir IP numarası ile karşılaşıldığında bu numara ile ilgili ayrıntılara ilgili kuruma başvurularak ulaşılabilir. Bu bilgilere genellikle adli makamlar aracılığıyla ulaşılabilmektdeir. Ayrıca İSS’lerin tuttuğu kayıtların hangi dönemi kapsadığı da önemli bir husustur. Yasal düzenleme olmamakla birlikte kayıtların sistemde tutulma süreleri her İSS farklı olabilmektedir. Genelde bu süre bir yıldır. Bu da uygulamada büyük problemler yaşanmasına sebep olmaktadır.
8.2 Kurumsal bağlantılarİşyeri yüzlerce bilgisayara sahip olabilir. Ancak işyerindeki her bilgisayar, tek servis sağlayıcısı üzerinden çalıştığı için dışarıda tek bir IP ile temsil edilir. Şirkete ait IP numarasını yine 'http://combat.uxn.com' sitesinden bulabilirsiniz. Bu noktadan sonra, şirketteki hangi bilgisayarın sorumlu olduğunu bulmak gerekiyor. Her bilgisayarın şirket bünyesinde kendi 'özel IP'si bulunuyor. Bu 'özel IP numarası' da şirkette mevcuttur.
8.3 Kamusal bağlantılarBu tür bağlantılarda da kamu kurumuna kadar ulaşmak mümkündür. Örneğin bir iletinin Rekabet Kurumu’ndan gelmiş olduğu kolaylıkla tespit edilebilir. Ancak bu iletinin hangi bilgisayardan geldiğini tespit edebilmek için ilgili kurumun log kayıtlarının incelenmesi gerekebilecektir.
8.4 Gsm bağlantılarBu tür bağlantılarda telsim veya turkcell gibi kurumlara rahatlıkla ulaşılabilecektir. Bu kurumlara başvurulduğu takdirde tutukları loglardan o iletinin hangi gsm numarasından yönlendirildiği belirlenebilecektir.
8.5 İnternet cafeler
Sanal suçlu'nun en zor yakalanabileceği tek yöntem, internet cafelerini kullanmasıdır. Çünkü art niyetli kişi e - maili attıktan sonra oradan uzaklaşabilir. Yine 'http://combat.uxn.com' sitesinden bulacağınız IP numarası, bu durumda bir internet cafeye ait olacaktır. Ve sanal suçlu, ancak sürekli aynı internet cafeye gidip bilgisayar kullanırsa, adli merciler tarafından sanal takipten canlı takibe geçilerek bulunabilecektir.
9 İp numarasının güvenilirliği
Bilişim suçlarının faillerinin tespitinde bu kadar öneme sahip IP numaralarının gizlenmek veya değiştirilmek suretiyle kullanıcıların yanıltılabilmesi mümkündür. Bu durum çeşitli programlar veya yöntemlerle yapılabilmektedir. Burada bu tip işlemlerin ayrıntılı olarak nasıl yapıldığında yer verilmeyecek sadece IP numaraları üzerinde hileler yapılabildiğine işaret edilecektir.
9.1 IP Spoofing
Yaptığınız bağlantıda IP adresinizi karşıdaki bilgisayara farklı gösterme işlemine IP Spoofing denir. IP Spoofing iki şekilde yapılabilir. Proxy/Socks sunucularını kullanarak, veya IP paketlerini editleyerek. Proxy/Socks sunucusu kullanmak basit bir yöntemdir. Daha çok web/IRC bağlantılarında IPyi gizlemek için kullanılır. IP paketlerini editleyerek yapılan IP Spoofing çok etkilidir ve genel olarak D.o.S saldırılarında veya session-hijacking yönteminde kullanılır.[11]
9.1.1 PROXY/SOCKS KULLANIMI:
İnternette gezdiğiniz sitelerin sizin IP adresinizi loglarında tutmaması için, kullandığınız browserın bağlantı ayarlarına girerek bir proxy sunucusu üzerinden bağlantı yapmasını sağlayabilirsiniz. Bu şekilde siz aslında proxy sunucusuna bağlanmış olurken, proxy sunucusu sizin yerinize hedef bilgisayara bağlanmış olacaktır.[12]
9.1.2 IP PAKETLERİNİ EDİTLEMEK
Bu basit proxy/socks yöntemi bir çoklarının işini görse de en etkili IP Spoofing yöntemi paketleri editlemektir. Eğer ileri düzeyde TCP/IP bilginiz varsa, IP paketlerin editlenmesi fikri size yabancı değildir. Eğer IP paketlerindeki kaynak adreslerini editlerseniz, IP spoof yapılmış paketler elde edersiniz. UDP/TCP/ICMP/IGMP paket yapıları, 3way handshaking ve Seq# ile Ack# karşılaştırmalarını bilmeden IP paketlerinin editlenerek nelerin, nasıl yapılabileceğinden bilinebilmesi de maalesef mümkün değildir.
9.2 Big brother türü programlar
Big Brother programı bir ağ üzerinde birbirine ve ağa bağlı bilgisayarların IP numaralarına göre ağdaki aktivitelerini görüntülemek ve gözetlemek üzere yapılmıştır.[13] Basit ara yüzünde öncelikle ana sunucunun ismini ya da IP adres numarasını girdikten sonra aynı ağa bağlı diğer makineleri hiyerarşik bir mantıkla görebilirsiniz. İstenildiği zaman diğer makinelere ping atabilir ve daha sonra da çok ayrıntılı bir log raporu alabilirsiniz.
10 Değerlendirme ve sonuç
Yukarıda kısaca izah edildiği üzere aslında İP ortamı uçsuz bucaksız bir deryadır. Bilişim suçlularına giden yol muhakkak İp’den geçmektedir. Parmak izi ve dna tespiti gibi işlemlerden çok daha etkilidir. Bu nedenle bilişim suçları ile ilgili soruşturmayı yürüten birimlerin bu ipucu hakkında çok iyi bilgi ve donanıma sahip olmaları gerkmekteir. Zira bütün dünyada bilişim suçluları kendilerini kovalayanlardan daima on adım öndedir.
avukat@ozgureralp.av.tr