Yapabilir miyiz mi?...
VESTEL. Evet bildiğimiz dandik dediğimiz Vestel, geçen sene bu uçaklardan 100% kendi imkanlarını kullanarak yaptı ve orduya tamamen ücretsiz sunmak istedi. Ama bizimkiler kesinlikle kabul etmedi. Haberin kaynağı yok getirip zorluyu buraya kayıt ettirmek lazım geçmişte TV'ye falan çıktı yanılmıyorsam bu olay.
Evet. Dandik dediğimiz, küçümsediğimiz ama Amerika ve Avrupada iyi yerlerde olan Vestel yaptı bunu...
Arkadaşım Vestelin yaptığı uçak toplama bilgisayar gibi olur. İsrail ya da Amerika nın silah sanayisi ile yarışacak kapasitede değil vestel.
Vestel nedir ki? Yarı iletken üretcisi değil. Kendi chipini üretemez. Optik üreticisi değil kendi optik merceklerini üretemez.
Bir insansız uçağın 2 olmazsa olmazı var. Kalanı biraz eksik biraz fazla idare eder.
1. önemli özelliği iletişimi. Uzaktan komuta edilen bu uçakların üst düzey yüksek güvenlikte akan veri şifreleyebilmesi lazım. Vestelin kendi şifreleme algoritması var mı? DES 3DES AES mi kullanacaklar? Sizin uçağa gönderdiğiniz sinyaller ve uçaktan gelen sinyaller kırılamaz olmalı. Çünkü bu sinyaller kırıldığında uzaktan kumandalı uçağınızın kumandası başkasının eline geçebilir. Ya da sizin çektiğiniz görüntüleri başkaları da naklen izleyebilir. Türkiye de kriptografi ile ilgili çok ciddi çalışmalar bulunmuyor. Ne kırmak adına ne üretmek adına.
2. önemli özellik. optik mercek. Asıl büyük problem bu. Mercek teknolojisi uzak teknolojisi gibi bir şey. Siz Türkiye de üretilen bir teleskop gördünüz mü? Ya da fotoğraf makinesi lensi üreten bir Türk firması var mı? 30 bin feet te uçacak bir uçağın yerdeki adamın yüzünü seçecek kadar yakın görüntü alabilmesi lazım. Bu da hareket halinde ve titreşim halinde olan bir uçak için çok zor bir görev. Bu tarz çok güçlü stabilizatör içeren lensler ciddi anlamda uzay teknolojisi istiyor ve bu teknoloji bizde yok.
Vestel bir model uçak yapmıştır. Ama yaptığı uçak ordunun beklentilerini karşılamıyorsa elbette alınmamıştır. Burada vestelin uçağının özelliklerini bilmeden yorum yapmak saçma oluyor. Ayrıca bu uçakları kendiniz geliştirmenizin maliyeti ne olur hiç düşünen hesap eden var mı?
İsrail de Amerika da silah şirketleri özel sektörün elinde. Riski özel sektör alıyor. Arge çalışmalarını özel sektör finanse ediyor. Siz ihtiyacınız olan 10 tane insansız hava taşıtı için 100 milyon dolar bütçe çıkarıp argeye başlayamazsınız. Çünkü bu çalışmanın sonunda iyi bir uçak çıkacağı garanti değildir. Çünkü Türkiye'nin insansız hava aracından daha öncelikli projeleri vardır. Çünkü her ihtiyacımız olan silahı üretecek kadar, argesine para harcayacak kadar zengin bir ülke değiliz.
Türkiye'de Türk sermayeli özel sektörün kuracağı silah sanayi oluşana kadar devlet eliyle ufak projeler devam eder. Ama bir uçak geliştirmenin maliyeti o uçağı satın almaktan fazladır. İnsanlar o yüzden satın alırlar. Geliştirme ve üretim maliyeti parça başına bölünmüş olan ürünleri satın alırlar.