Hiç düşündünüzmü bu kriz neyin nesidir. Acaba uzaylılar falan gelip dünyaki ihtiyaç duydugumuz maddeleri alıp götürdülermi? Yoksa dünya devletrinimi soydular. Yada cebinde olan 10 milyon liranin gece eve gelip yarısını yırtıp alıp gittilermi?
))
Veyahut şölede olmuş olabilir; tarım yapılan tarlalar, süt üreten inekler hata tavuklar grev yapıyordur dünyada kriz bunlardan çıkmıştır.
Arkadaşlar tabiki bunların hiç birisi olmadı ve olamazda. Bu kriz dünyaya yön veren bazı kesimlerin çıkarmış oldugu bir bir aldatmaçadır. Ama bu aldatmaça dünyanın büyük ülkelerindedir. Bu işin asıl semeresini bizimki gibi kırılgan korkak ve dışa bagımlı ekonomiler çeker. Bizler kriz var falan derken bazın gruplar kesimler piyasadaki kaymagı topluyor. bir yerleri parselliyor. Sadece bazı kesimler medya pompası ile halkları hipnotize ediyor moronlaştırıyor. Adam sabah gazeteyi okuyor kriz varmıs diyor. Pisikolojik olarak olmayan birseyi varmış gibi davranıyor. Ve bu toplumun bütün kesimlerinde böle oluyor. Uzun lafın kısası dünya geneinde bir araştırma yapılırsa bakın hangi ülkelerde hangi topluluklarda kriz olmadıgını göreceksiniz. Yani bu kriz psikolojiktir tamamen.
Arkadaşım örneklerin bu iş açıklamayacak kadar basit olmuş. Dünya ekonomisini tavuklar ve tarım yönetmiyor sanayi devriminden beri. Ayrıca para dediğin şey bir kağıt parçasıdır. Cebindeki kağıt parçasını kimsenin almasına gerek yok bak dolar karşısında son 6 aydır paranın yarısı gitti zaten sadece sen farkında değlsin bunun.
Bu iş psikolojik falan değil tamamen yapısal bir kriz. Seçimden sonra psikolojik olmadığı daha iyi görülecek. Başbakan gibi kriz psikolojik denilip geçilemez bunu diyenin de iktisat bilgisinden şüphe ederim. Kriz psikolojiktir yorumu hem bilimsellikten uzaktır hem de psikolojiktir. Yani dünyanın her yerinde 100 yıl içindeki en büyük 2. ekonomik kriz varken buna inanmamak ve psikolojik demek bence asıl psikolojik mevzudur.
Uzaylılar falan gelmedi elbette ama Çinliler geldi. Son 20 yıldır Çinliler kapitalizmi kendi silahları ile vurmaya başladılar.
Dünyanın ekonomik altyapısı değişti ama para piyasaları buna uyum gösteremedi. Özellikle Bush yönetiminin Amerikanın dış ticaret açığını petrol fiyatlarını yükseltip ve doların değerini düşürerek finanse etmesi krizin patlama noktası oldu.
Krizi sadece çevresinde görenler gelişmiş ülkelerde bir şey olmuyor sananlar bir yurt dışına çıksın hemen.
Bu ülke her 4-5 senede bir ekonomik kriz görmeye alışkın ama dünyanın dev ülkeleri 1930 dan beri kriz görmemiş ekonomileri sarsılmış durumda. Durum Amerika da Avrupa da Türkiye den beter halde. Biz krize alışkınız onlar bizim kadar alışkın değiller. Ben 2001 krizini görmüşüm işsiz kalmışım bankaların kucağına düşmüşüm o yüzden bu kriz beni sarsmıyor.
Ama 1930 lardan beri en büyük işsizlik rakamları var tüm ülkelerde. Dünyanın dev şirketleri eleman çıkarmaya başladı. Büyük holdingler batmamak için devlet desteği alıyorlar.
Öyle bu iş psikolojiktir demek iktisattan pek anlamamak demek. İşin psikolojik hali krizi daha da derinleştiren bir mekanizmasıdır. Ama kriz sadece psikolojikmiş gibi yaklaşmak temel iktiasdi kavramları bilmemek demektir.
Bu kriz bir bedeldir.
-Çinliler dünyanın en büyük ekonomik aktörleri arasıan girmiştir. Böylece çağdaş sermaye kolonizmi sarsılmıştır.
-Çinliler üretmiş dünyanın diğer gelişmiş ülkeleri paradan para kazanma yoluna gitmiştir.
-Paradan para kazanma yoluna giden gelişmiş ülkelerde paralar üretime değil arsaya betona eve dükkana yatırılmış emlak piyasadında suni bir şişkinlik oluşmuştur.
Dünyanın tüm ekonomik dinamikleri son 20 senedir değişmiştir. Bu durumu farkedemeyen batılı sermaye grupları üretimden çok emlak alanında kaynak kullandırmışlardır. Üretimi azaldığı için katma değeri düşen gelişmiş ülkelerin emlak piyasası da değer kaybetmiştir.
Yani bu kriz ile ilgili bin tane iktisadi olay varken kriz tamamen psikolojiktir demek iktisat cehaleti olarak yorumlanabilir. Hatta krizi psikolojik görme hali maalesef asıl psikolojik problemdir.
Bu kriz etkilerini sanıldığından daha uzun süre gösterecek. O nedenle tek bir alanda değil bir den çok alanda iş peşinde koşmak gerekiyor.