Drupal'in hangi versiyonunu kullandınız bilmiyorum. Ben 5.x serisi ile geçen yıl Ocak'ta başladım kullanmaya. O dönemde neyin ne olduğunu anlatan pek Türkçe kaynak da olmadığından node, taxonomy, vb. tuhaf kavramları anlamak biraz zor oldu. Ama pes etmeyip İngilizce kaynakları inceleyerek olayı çözdüm. İyi ki de pes etmemişim çünkü bu bana harika bir sistemin kapılarını açmış oldu. Geçen yıldan bu yana da hem kendi yazdığım hem de Drupalle tanıştırdığım kişilerin yazmış oldukları güzel kaynaklar oluştu. Dolayısıyla bugün Drupal'e başlayacak birisi sistemi anlamak konusunda çok fazla sıkıntı çekmeyecek, doğru yerlerde sorduğu sorulara da hızlı bir şekilde cevap alabilecektir.

Bu bir arz talep meselesidir, talep olmadan arz olmaz. Yani Drupal'i deneyen birisi karşılaştığı sorunu veya anlamadığı şeyleri dile getirmeden o konuda daha önceden hazırlanmış bir anlatım araması, bulamayınca da "destek yok" demesi yanlış olur. Yine uzun zaman önce açılmış ve bugün aktif olmayan bir destek sitesine gidip soru sorup, sonra da "aradan bir yıl geçti soruma cevap gelmedi, bu nasıl destek?" demenin de anlamı yok.Türkiye'de Drupal kullanan kişiler vardır ve bu kişilerin yoğun olarak bulundukları ortamlarda dile getirilen sorunlara herkes elinden geldiğince cevap vermeye çalışır. Elbette bu ortamların sayısı Joomla'daki kadar değildir; başta da dediğim gibi bu bir arz-talep meselesi; Türkiye'de Joomla kullanıcıları sayıca daha fazla dolayısıyla destek verilen yerler de öyle.

Doğrudur, ama Drupal'de de birkaç bin eklenti var, yani orada da istediğiniz eklentiler mevcuttur. Sayıca Joomla'da Drupal'in 1.5-2 katı eklenti olabilir belki ama şunu da unutmamak lazım: nicelik tek başına bir anlam ifade etmez. Sebebine gelince, şöyle bir şey söylemek yanlış olmaz: bazen Joomla'da 10 farklı bileşenin sunduğu özelliği Drupal'de tek bir eklenti sunabiliyor. Örneğin Joomla'da emlak sitesi yapmak istediğinizde bunun için bir bileşen bulmalısınız. Film incelemeleri yapmak için yine ayrı bir bileşen, oyun sitesi yapmak için başka bir bileşen, yemek tarifi sitesi yapmak için daha başka bir bileşen,... bu liste uzayıp gider. İşin kötü tarafı bu tür bileşenlerin önemli bir kısmı ücretli olarak sunulur. Yani ya parasını ödersiniz, ya da içiniz rahat ederse ve bulabilirseniz yasal olmayan içerik olarak kullanırsınız. Öte yandan Drupal'de ise durum farklıdır. CCK (content construction kit) adında müthiş bir eklenti vardır ve bu eklenti ile kendi içerik türlerinizi oluşturabilirsiniz. Örneğin film içeriği için {isim, oyuncular, yönetmen, yıl, afiş, tanıtım, kullanıcı oyları, vb.}, aktör için {isim, biyografi, fotoğraf, kullanıcı oyları, vb.}, müzik grubu için {isim, kuruluş yılı, müzik türü, vs.}, şarkıcılar için {isim, doğum tarihi, vs.}, şarkılar için {isim, albüm, grup/şarkıcı, şarkı özleri, vs.}, albümler için {grup/şarkıcı, yıl, yapım firması, vs.}, yemek tarifleri için {malzeme, hazırlanış, vb.} şeklinde alanlar tanımlayabilirsiniz. Hem kolay, hem esnek hem de ücretsiz! Benzer şekilde son X mesaj, son X yorum, en popüler X yazı, vb. modülleri Drupal'da tek bir Views eklentisi ile kendiniz kod yazmadan kolayca oluşturabilirsiniz. Ya da favori listeleri, sık kullanılanlar, önemli içerik, içeriği şikatyet etme gibi özellikleri tek bir Flag eklentisi ile elde edebilirsiniz. Böyle esnek eklentiler sayesinde daha az sayıda eklentiyle belki de daha çok iş yapabiliyorsunuz. Hatta eklentilerin sayıca az olması yönetim, takip, güncelleme ve öğrenme açısından çok daha avantajlı. Örneğin bir Views eklentisini kullanmayı öğrendiğinizde belki de sitenizin yarısından fazlasını bu eklenti ile hazırlayabilirsiniz. Unutmadan, tüm bu müthiş eklentiler tamamen ücretsiz olduğu gibi ne geliştiricilerin sitesine zorunlu üyelik ne bir bağış ne de eklentilerin orasında burasında gelişitiricinin sitesine reklam linki içermiyor.