Uzun zamandır üzerinde çalışılan ve GPS'e olan bağımlılığı sona erdirebilecek bir teknoloji nihayet gerçeğe dönüşüyor. Kuantum navigasyon sisteminin ilk ticari testleri başarıyla tamamlandı. Yeni teknolojinin gelecekte navigasyon dünyasında çığır açması bekleniyor.

Infleqtion adlı bir İngiliz şirket tarafından geliştirilen kuantum tabanlı Konumlandırma, Seyrüsefer ve Zamanlama (PNT) sistemi, ultra soğuk atomlar ve kompakt Tiqker optik atomik saat gibi iki yeni teknolojiyi kullanıyor. Bu sebeple GPS'ten çok daha hassas ve güvenilir bir navigasyon deneyimi sunma potansiyeline sahip.

Nasıl çalışıyor?
Modern PNT teknolojisinin temel taşı hassas saatlerdir. Bu ilerlemedeki en önemli unsur taşınabilir ultrasoğuk atom üretiminin denkleme dahil olması. Mutlak sıfıra yakın soğutulmuş ultra soğuk atomlar kullanılarak oluşturulan kuantum ivmeölçerler ve jiroskoplar, GPS'den daha hassas ve bozulmaya karşı dayanıklı bir navigasyon sistemi ortaya çıkarıyor. Bu sistemler, dış referanslara ihtiyaç duymadan, çok hassas bir şekilde konum ve hareket bilgisi sağlayabiliyor.

Yeni teknoloji, mevcut uydu sistemlerini tamamlayarak son derece hassas ve istikrarlı navigasyon sağlamayı vaat ediyor. GPS'ten bağımsız şekilde çalışan kuantum navigasyon sistemi uçakların konumunu, yönünü ve hızını daha doğru bir şekilde belirlemelerini sağlayacak. Aynı zamanda GPS sinyallerinin kesilmesi (jamming) veya sahte sinyaller gönderilmesi gibi durumlardan etkilenmeyecek ve daha güvenli uçuşlara kapı aralayacak.

Testler çok başarılı geçti
Havacılık ve uzay şirketleri BAE Systems ve QinetiQ ile yapılan denemelerde QinetiQ'in modifiye edilmiş RJ100 Airborne Technology Demonstrator uçağı kullanıldı. Testler sırasında ilk kuantum uçak navigasyon sistemi büyük bir başarı elde etti. Uçuşta test edilen teknolojiler, Q-INS (Kuantum Inertial Navigasyon Sistemi) adlı yeni navigasyon sisteminin bir parçasını oluşturacak.

GNSS/GPS sinyalleri ekonomik, askeri ve stratejik faaliyetler için kritik öneme sahip. Dolayısı ile bu sinyallerin bozulması veya yanıltılması operasyonları ciddi şekilde tehlikeye atabilir. Kuantum navigasyonun küresel konumlandırma sistemlerine olan bağımlılığı azaltması ile birlikte tüm bu riskler ortadan kalkmış olacak.

Infleqtion liderliğindeki proje, 2.5 milyar sterlin değerindeki ulusal kuantum teknolojileri stratejisi kapsamında hükümet tarafından yaklaşık 8 milyon sterlin ile destekleniyor. Projenin amacı, İngiltere'yi "lider bir kuantum teknolojileri ekonomisi" haline getirmek ve 2030 yılına kadar uçaklara kuantum navigasyon sistemleri kurarak, uydu sinyallerine bağımlı olmadan daha yüksek hassasiyet ve güvenilirlik sağlamak.