Php Dersi 03: Matematik & Matematiksel İşlemler

**EJDER** · #1 (**permalink**) 19-07-2007, 22:35:30

Matematikten, özellikle matematikten birçok öğrenci hoşlanmaz. Bunlardan biri de benim. Ama programlama öğreneceksek ve ticaret ile uğraşacaksak matematiği sevmemiz gerekmekte. Aslında hayatımızda hiç yeri yokmuş gibi gözüken birçok matematik işlemi zamanla hayatımızın göbeğine yerleşmektedir.
PHP'de matematik işlemleri yapmak oldukça basit bir şekile getirilmiş. Önceki konularda değişkenleri öğrenmiştik, şimdi bu değişkenlere atama yaparak matematiksel işlemlerde kullanacağız böylece değişkenleri de biraz daha iyi anlamış olacağız.
En basit matematik kodumuzu aşağıdaki şekilde yazabiliriz

PHP Kodu:

  <?

echo(4+5);

?>

Ekrana 4 + 5 'in sonucunu hesaplayarak yazacaktır, yani ekranda 9 sayısını görürüz bu kodu yazdığımız zaman. Temel matematiksel işlemlerini hepsini bu şekilde kullanabiliriz. Temel matematiksel işlemlemlerinden kastım toplama, çıkarma, bölme, çarpma ve mod almadır. Dört işlemi anladıkta mod alma neydi diyenler çıkabilir. Mod alma bir sayının bir sayıdan kalan sayıyı bulma işlemine denir.
Örneğin :
10 / 3 = 3 (Kalan 1)
Bunu PHP'de Şu şekilde buluyoruz:

PHP Kodu:

  <?

echo(10%3);    // Ekrana 1 yazaar

?>

Tamam da bu ne işimize yarayacak, öğrenmeye gerek yok gibi gelmesin. 4 işlemden son en çok kullanacağımız matematiksel işlem bu olacak. Örneğin her 3 arama sonucundan sonra reklam göstermek istersek bunu kullanacağız.
Dört işlem fonksiyonları için basit bir örnek daha yapalım:

PHP Kodu:

  <?

echo("4 + 2 = ".(4+2)."<br>"); // Ekrana 4 + 2 = 6 yazıp, <br>'den dolayı alt satıra geçer

echo("4 - 2 = ".(4-2)."<br>"); // Ekrana 4 - 2 = 2 yazıp, <br>'den dolayı alt satıra geçer

echo("4 * 2 = ".(4*2)."<br>"); // Ekrana 4 * 2 = 8 yazıp, <br>'den dolayı alt satıra geçer

echo("6 / 2 = ".(6/2)."<br>"); // Ekrana 6 / 2 = 3 yazıp, <br>'den dolayı alt satıra geçer

echo("5 % 2 = ".(5 % 2)."<br>"); // Ekrana 5 % 2 = 1 yazıp, <br>'den dolayı alt satıra geçer

?>

Sonuç aşağıdaki gibi olur

Alıntı:

4 + 2 = 6
4 - 2 = 2
4 * 2 = 8
6 / 2 = 3
5 % 2 = 1

Matematiksel işlemleri kullanırken () arasında kullanmamın sebebi yazı ile birlikte kullanırken bunun bir matematiksel işlem olduğunu PHP'nin anlayabilmesi. Bu işlemleri birbiri içinde kullanarak daha karışık 4 işlemlerde yapabiliriz.
Örnek :
(((4+2) * 10 ) / 2 ) -3
Bu matematiksel işlemin sonucu 27'dir. Matematikte öncelikle parantez içerisindeki işlemler yapılır, sonra sırasıyla çarpma, bölme, toplama, çıkarma işlemleri yapılır.
4+2 = 6
6 * 10 = 60
60 / 2 = 30
30 - 3 = 27
şeklinde PHP bu basit problemi çözecektir.
Bu işlemin PHP kodu

PHP Kodu:

  <?

echo((((4+2) * 10 ) / 2 ) -3);  // Ekrana 27 yazar

?>

Bu işlemleri değişkenler üzerinden yapmamız kullanımımızı daha da kolaylaştıracaktır.
Örnek :

PHP Kodu:

  <?

$alacaklarimiz = 182;

$borclarimiz = 87;

$elimizde_kalan = $alacaklarimiz - $borclarimiz;

echo("Alacaklarımız : $alacaklarimiz<br>Borçlarımız : $borclarimiz<br>Elimizde kalan Para : $elimizde_kalan");

?>

PHP Kodumuzun Ekran çıktısı

Alıntı:

Alacaklarımız : 182
Borçlarımız : 87
Elimizde kalan Para : 95

Değişken kullanmamızın nedenleri önceki derslerimizde kafada soru işaretleri bırakmıştı. Şimdi değişkenleri kullanarak karmaşık bir formülde değerleri yerine yerleştireceğiz.

PHP Kodu:

  <?

// Dairenin Alanını ve Çevresini Buluyoruz.

define("PI","3.14"); 

$r = 3; // yarı çap

$alan = PI * ($r * $r); // Pi r² Formülünden

$cevre = 2 * PI * $r;  // 2 Pi r Formülünden

echo("$r yarı çaplı dairemizin alanı $alan, yarıçapı $cevre 'dir<br>");

$r = 7; // yarı çap

$alan = PI * ($r * $r); // Pi r² Formülünden

$cevre = 2 * PI * $r;  // 2 Pi r Formülünden

echo("$r yarı çaplı dairemizin alanı $alan, yarıçapı $cevre 'dir<br>");

$r = 9; // yarı çap

$alan = PI * ($r * $r); // Pi r² Formülünden

$cevre = 2 * PI * $r;  // 2 Pi r Formülünden

echo("$r yarı çaplı dairemizin alanı $alan, yarıçapı $cevre 'dir<br>");

?>

Ekran çıktısı :

Alıntı:

3 yarı çaplı dairemizin alanı 28.26, yarıçapı 18.84 'dir
7 yarı çaplı dairemizin alanı 153.86, yarıçapı 43.96 'dir
9 yarı çaplı dairemizin alanı 254.34, yarıçapı 56.52 'dir

Temel fonksiyonlar ile daha fazla kafa karıştırmadan diğer matematiksel fonksiyonlara geçelim. Üst alma, karekök, sinus gibi matematiksel işlemler için fonksiyonlar tanımlanmıştır. Hazırda bulunan bu fonksiyonları kullanacağız.
Örneğin biraz önce r² işlemini hesaplayabilmek için $r * $r kullanmıştık, bunun yerine pow() fonksiyonunu kullanabilirdik.
Örnek :

PHP Kodu:

  <?

$sayi = 5;

$karesi = pow($sayi,2);

echo("$sayi sayımızın karesi $karesi dir");

?>

Ekran Çıktısı :

Alıntı:

5 sayımızın karesi 25 dir

İşlemleri yaparken ondalıklı sayılı sonuçlar elde edebiliriz, bunları bazen daha yuvarlak gözükmesini isteyebiliriz.
Örnek :

PHP Kodu:

  <? 

echo("10 / 3 = ".floor(10/3));    // Aşağıdaki sayıya yuvarlar 

echo("<br>");            // Alt satıra geç

echo("10 / 3 = ".ceil(10/3));        // Yukarıdaki sayıya yuvarlar 

echo("<br>");            // Alt satıra geç

echo("10 / 3 = ".round(10/3));    // 5'den küçükleri aşağıya,büyükleri yukarıya yuvarlar 

echo("<br>");            // Alt satıra geç

echo("10 / 3 = ".round((10/3),2));    // Virgülden sonra kaç haneye göre yuvarlama yapacağını belirler 

?>

Ekran Çıktısı :

Alıntı:

10 / 3 = 3
10 / 3 = 4
10 / 3 = 3
10 / 3 = 3.33

Sık kullanacağımız bir diğer fonksiyon grubu ise en küçük ve en büyük sayıyı bulma fonksiyonlarıdır. min() en küçük sayıyı bulur, max() ise en büyük sayıyı bulur.
Örnek :

PHP Kodu:

  <?

$sayi = array(33,12,49,93,71,473,3);  // array() fonksiyonu ileride Diziler konusunda anlatılacaktır.

$en_buyuk = max($sayi);

$en_kucuk = min($sayi);

echo("En büyük sayımız : $en_buyuk <br>");

echo("En küçük sayımız : $en_kucuk <br>");

?>

Ekran Çıktısı :

Alıntı:

En büyük sayımız : 473
En küçük sayımız : 3

Son olarak karekök bulmak için fonksiyonumuz hakkında bir örnek yapalım.

PHP Kodu:

  <? 

echo(sqrt(81));  // 81'in karekökü olan 9'u ekrana basacaktır.

?>

Diğer matematiksel fonksiyonları da aşağıda yazıyorum, daha fazla matematik işlemi için onları da inceleyebilirsiniz.
abs
acos
acosh
asin
asinh
atan2
atan
atanh
base_convert
bindec
cos
cosh
decbin
dechex
decoct
deg2rad
exp
expm1
fmod
getrandmax
hexdec
hypot
is_finite
is_infinite
is_nan
lcg_value
log10
log1p
log
mt_getrandmax
mt_rand
mt_srand
octdec
pi
rad2deg
rand
sin
sinh
sqrt
srand
tan
tanh

Pro[Ge] · #2 (**permalink**) 19-07-2007, 22:49:41

teşekkürler ejder abi yazıları sabırsızlıkla bekliyor dikkatle okuyorum

**ploop** · #3 (**permalink**) 19-07-2007, 22:54:27

eline sağlık ejder, benim gibi yeni yetme bir php'ci için güzel olmus bu dersler, diğerlerini de yeni gördüm. gerçi umduğumdan daha basitmis php (sıfırdan yazamıyorum ama olsun, baka baka yazması daha güzel), her geçen gün daha çok zevk alıyorum. saatlerce php.net'te anlamadığım kodlara bakmak harika bir duygu.

andyou · #4 (**permalink**) 19-07-2007, 22:57:16

Eline Sağlık Hocam

**EJDER** · #5 (**permalink**) 20-07-2007, 01:19:00

Pro[Ge], ploop,andyou : teşekkürler..

yazılar hakkında anlamadığınız yerleri mutlaka sorun, bilmemek ayıp değil öğrenmemek ayıp..

oktay · #6 (**permalink**) 20-07-2007, 02:08:50

Abi merhabalar dersler için öncelikle teşekkürler.
1.Sorum

HTML Code:

<form action="ejder.php" method="post" name="hesap">
	  <input name="hesap1" type="text" id="hesap1" value="" size="">
	  <input name="hesap2" type="text" id="hesap2" value="">
	  <input type="submit" name="Submit" value="Hesapla">
	</form>

PHP Kodu:

  <? 

echo ($_POST["hesap1"] * $_POST["hesap2"]);

?>

hazırladığım formu altta php komutu ile okutuyorum,fakat formu php komutları içinde nasıl kullanabilirim.
2.Sorum
Yarı çap ile alanı hesaplar iken formda verdiğimiz değere göre hesaplamasını nasıl yapabiliriz.
Teşekkürler.

~~Oturan Boğa~~ · #7 (**permalink**) 20-07-2007, 09:26:11

Alıntı:

<?
echo("4 + 2 = ".(4+2)." "); // Ekrana 4 + 2 = 6 yazıp, 'den dolayı alt satıra geçer
echo("4 - 2 = ".(4-2)." "); // Ekrana 4 - 2 = 2 yazıp, 'den dolayı alt satıra geçer
echo("4 * 2 = ".(4*2)." "); // Ekrana 4 * 2 = 8 yazıp, 'den dolayı alt satıra geçer
echo("6 / 2 = ".(6/2)." "); // Ekrana 6 / 2 = 3 yazıp, 'den dolayı alt satıra geçer
echo("5 % 2 = ".(5 % 2)." "); // Ekrana 5 % 2 = 1 yazıp, 'den dolayı alt satıra geçer
?>

abi kafama takılan bir yer yukarısı nasıl oldu biraz daha açıklayabilir misin

Alıntı:

EjdeR´isimli üyeden Alıntı

PHP Kodu:

  <? 
echo("10 / 3 = ".floor(10/3));    // Yukarıdaki sayıya yuvarla 
echo("<br>");            // Alt satıra geç
echo("10 / 3 = ".ceil(10/3));        // Aşağıdaki sayıya yuvarlar 
echo("<br>");            // Alt satıra geç
echo("10 / 3 = ".round(10/3));    // 5'den küçükleri aşağıya,büyükleri yukarıya yuvarlar 
echo("<br>");            // Alt satıra geç
echo("10 / 3 = ".round((10/3),2));    // Virgülden sonra kaç haneye göre yuvarlama yapacağını belirler 
?>

bir de abi burada round fonksiyonunu tam anlayamadım...

şimdiden teşekkürler...

Crazy_Blood · #8 (**permalink**) 20-07-2007, 10:17:13

Alıntı:

oktay´isimli üyeden Alıntı

Abi merhabalar dersler için öncelikle teşekkürler.
1.Sorum

HTML Code:

<form action="ejder.php" method="post" name="hesap">
      <input name="hesap1" type="text" id="hesap1" value="" size="">
      <input name="hesap2" type="text" id="hesap2" value="">
      <input type="submit" name="Submit" value="Hesapla">
    </form>

PHP Kodu:

  <? 
echo ($_POST["hesap1"] * $_POST["hesap2"]);
?>

hazırladığım formu altta php komutu ile okutuyorum,fakat formu php komutları içinde nasıl kullanabilirim.
2.Sorum
Yarı çap ile alanı hesaplar iken formda verdiğimiz değere göre hesaplamasını nasıl yapabiliriz.
Teşekkürler.

1-)
$sayi1=$_POST["hesap1"];
$sayi2=$_POST["hesap2"];

Şeklinde Değişkenlere Atayarak İstediğin Yerde Kullanabilirsin.

~~Oturan Boğa~~ · #9 (**permalink**) 20-07-2007, 11:52:43

sorumu yanıtlayacak birisi var mı

oktay · #10 (**permalink**) 20-07-2007, 12:01:35

Alıntı:

Crazy_Blood´isimli üyeden Alıntı

1-)
$sayi1=$_POST["hesap1"];
$sayi2=$_POST["hesap2"];
Şeklinde Değişkenlere Atayarak İstediğin Yerde Kullanabilirsin.

Sorumu yanlış anladınız herhalde php değişkenler ile nasıl yapabilirim dememiştim.
PHP komutlarının arasında form nasıl yapabilirim demiştim

ilgin için teşekkürler

Okuduğunuz Konuya Benzer Konular
Konu	Konuyu Açan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Ücretsiz Scriptler İndex	MuratCem	Ücretsiz Scriptler	203	Dün 06:08:50
75 tane kaliteli free php scripti	iyiwebtr	Webmaster Genel konular sorunlar	12	01-10-2007 15:41:10
Php Nedir - Tarihçesi	silveran	PHP	19	30-06-2007 21:13:02
PHP Access Violation [ IIS + ISAPI ]	tespara	Vbulletin	2	23-05-2007 10:08:45
işinize Yarayabilecek Scriptler ( PHP - ASP )	vardir	ASP	38	24-02-2006 23:45:11

Konuyu Toplam 1 üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder